Bizden Kelime-i Tevhid’i tekraren yani, DİL İLE İKRAR edip durmamız mı isteniyor, sanıyorsunuz? Bunu anlamak için EY İMAN EDENLER İMAN EDİN.. ayetinin geçtiği yerin, beş ayet öncesine bakmak yeterli. Bakın, neymiş iman edenlere İMAN EDİN çağrısı yapmak.

Bırakın, KUR’AN kendini açıklasın ..

GÖKLERDE VE YERDE NE VARSA ALLAH’INDIR. İyi dinleyin; önceki çağlarda kitap verilenlere de, size de, ALLAH’ın öfkesini çekmekten sakının! diye öğüt vermişizdir. Buna rağmen inkar ederseniz, biliniz ki GÖKLERDE VE YERDE NE VARSA HEPSİ ALLAH’INDIR.

ALLAH hiçbir şeye muhtaç değildir ve övülmeye layık olan O’dur. Evet GÖKLERDE VE YERDE NE VARSA HEPSİ ALLAH’INDIR. GÜVENİP DAYANMAK İÇİN DE ALLAH YETERLİDİR. İsterse sizleri bitirir de, ey insan oğlu, yerinize başkalarını getirir! hiç şüpheniz olmasın ki, ALLAH’ın buna da gücü kudreti yeter.

KİM BU DÜNYA SEVABINI İSTERSE BİLSİN Kİ, HEM DÜNYA SEVABI HEM DE AHİRET SEVABI ALLAH’IN KATINDADIR. ALLAH her şeyi işitiyor, her şeyi görüyor, bundan hiç şüpheniz olmasın.

Ey iman edenler! Bizzat kendinizin, anne-babanızın veya akrabalarınızın zülfü yârine dokunsa da ADALET VE EŞİTLİKTEN ŞAŞMAYIN, ZENGİN FAKİR AYRIMI YAPMAYIN Hepsinden öncelikli olan ALLAH’tır, ADALET’TEN UZAKLAŞIP DA NEFSİNİZE UYMAYIN. Eğer eğilir, bükülür veya savsaklarsanız, ALLAH bütün yaptıklarınızdan haberdardır [Nisa; 4/131-135]

Görüldüğü gibi EY İMAN EDENLER İMAN EDİN demeden önceki bu beş ayet, iman etmenin aslında GÜVENMEK demek olduğunu [tefsir] ediyor. ALLAH’A İNANIR FAKAT GÜVENMEZ kimselere sesleniyor

Sırasıyla gidecek olursak ..

1- Önce asas mesele [hem de üç kez] tekrar üstüne tekrarla vurgulanıyor: GÖKLERDE VE YERDE NE VARSA HEPSİ ALLAH’INDIR. Bu, aynı zamanda Kelime-i Şahadet’in ilk cümlesi [A’raf; 158]‘de geçen LEHÜ-L MÜLK yani [ Gökte ve yerde Mülk ALLAH’ındır] ifadesinin bir diğer söylenişidir.

Lehu’l-Mülk Kur’an’da bir kaç şekilde geçer ..

1- Lehu’l-Mülk [Mülk O’nundur]

2- O’nundur [Lehu]

3- ALLAH’ındır [Li’llahi]

Buradaki [Li/Le]  harf-i cer’i sahiplik ifade eder ve bir şeyin sahibinin yani [mülkiyetinin] kime ait olduğunu  gösterir GÖKLERDE VE YERDE NE VARSA ALLAH’INDIR yani [Li’lllahi] gökyüzünde ve yeryüzünde ve bu ikisi arasında ne varsa  [yağmur, su, ateş, toprak, hayvanlar, kuşlar, maden ocakları, bitkiler, ekinler, denizler, ırmaklar, ormanlar vs.] yani insanlar için değer ifade eden tüm üretim araçları, rızık ve rızık kaynakları O’nundur, O’na aittir, O’nun mülkiyetindedir demektir.

2- Sonra yapılması istenen geliyor: GÜVENİP DAYANMAK İÇİN ALLAH YETER yani [Kefa billahi vekila] vekil, tevekkül kökünden gelir. Bir şeyi vekil tutmak, ona güvenmek, ona dayanmak demektir.  Bu durumda tevekkül Kur’an’da GÜVEN ilkesidir.

Yani ALLAH’a güvenin; Yağmurun yağacağına, nebatın biteceğine, güneşin doğacağına, gece ve gündüzün birbiri ardınca geleceğine, kışın biteceğine, yazın geleceğine, canlıların üreyeceğine, ekinlerin yeşereceğine, pınarların kuramayacağına, tüm rızık ve rızık kaynaklarının tükenmeyeceğine güvenin.

Doğanın üreteceğine güvenin.

Hem de sizden daha fazla üreteceğine güvenin.

Kimse hiç bir şey yapmasa dahi doğanın sizin için kişi başına [800 dolarlık] değer ürettiğine ve bunun hiç bitmeyeceğine, kefilinin ALLAH olduğuna güvenin.

Güvenin, güvensizlik yapıp da kendinize biriktirmeyin, nefsiniz için yığmayın, YARIN NE OLACAĞIM diye endişelenmeyin, Kendiniz için biriktirdiğiniz her şey başkasından çalıntı olup, eşitliği bozmakta, dengesizliğe yol açmaktadır, Oysa ALLAH, mülkünü, nüfusa göre TAKTİR ederek eşitçe paylaştırmış, herkese KISMETİNİ ayırarak NASİBİNİ ulaştıracak şekilde yaratmıştır.

3- Sonra uyarı geliyor: KİM BU DÜNYA SEVABINI İSTERSE BİLSİN Kİ, HEM DÜNYA SEVABI HEM DE AHİRET SEVABI ALLAH’IN KATINDADIR DÜNYA SEVABI; yani, Kur’an literatürü içinde dünya nimeti – malı – mülkü anlamında kullanılır. [Dünya hayatı] tabiri de öyledir, KİM BU DÜNYA HAYATINI İSTERSE veya DÜNYA HAYATINA MEYLETMEK tabirleri dünya malı anlamındadır, Yoksa bir gezegen olarak dünya hayatı kastediliyor değildir.

İslam kültüründe [Ehl-i dünya] tabiri dünya adlı gezegende yaşayanlar demek değildir. Dünyanın içinde fakat dünya malına meyledenler, onu güvence olarak gördükleri için boyuna mal toplayanlar, mülk yığanlar, para biriktirenler ve onunla şımaranlar, bunların sağladığı eğlence ve zevke kendini kaptıranlar demektir. MAL kelimesi de Arapça’da [meyl] kökünden gelir. Meyledilen şey, gönlün kaydığı şey, peşine düştüğü şey demektir ki bundan dolayı ona [mal] denmiştir.

4- Sonra öğütler geliyor: [Kendinizin, anne-babanızın veya akrabalarınızın zülfü yârine dokunsa da adalet ve eşitlikten şaşmayın, zengin  fakir ayrımı yapmayın. Hepsinden öncelikli olan ALLAH’tır. Adaletten uzaklaşıp da nefsinize uymayın. Eğer eğilir, bükülür veya savsaklarsanız…]

Bağlamdan kopmadan yorumlarasak, yani ALLAH’a inandığını söyleyip de güvensizlik içinde olmayın.

YARIN NE OLACAĞIM endişesi içinde kurulmuş, takdir edilmiş, kısmeti ve nasibi herkese ayırılmış adalet ve eşitlik  dengesini bozmayın.

Dünya sevabını yani [malını] güvence olarak görüp, kendinizi ve çevrenizi güvence altına almak gerekçesiyle biriktirmeye ve yığmaya kalkmayın. Adaletten ve eşitlikten şaşmayın. Zengin fakir ayırımı yapmayın. Kendinizin, anne – babanızın ve akrabalarınızın çıkarına uymasa da biriktirmeyin, insanların hakkını kendinize yontmayın.

Bütün bunlar dendikten sonra sarsıcı uyarı geliyor: EY İMAN EDENLER İMAN EDİN Yani EY İMAN EDENLER GÜVENİN,

Yani ALLAH inanıp da güvenmeyenlerden olmayın. ALLAH’a inanıp Mamon’a yani [mala, mülke, servete, paraya] güvenenlerden olmayın.

İT VAR KOPUK VAR diyerek mal biriktireceğinize DOST biriktirin.

Üzerinde ALLAH’ın eli olan cemaate yani [kur'an cemaatine] kardeşliğe, arkadaşlığa, dostluğa güvenin.

ALLAH’ın yarattığı doğaya, rızka, rızık kaynaklarına güvenin.

ALLAH’ın güçlerine yani   [melaike] güvenin. Onlar her iş için iner ve çıkarlar. Bir çoçuk ana rahmine düştüğünde, gökten bir damla yağmur fazla yağar, yerden bir tutam ekin fazla biter, ALLAH’ın güçlerine güvenin.

ALLAH’ın Elçilerine ve onlar yoluyla gelen Kitaplarına güvenin.

Onlar size adaleti, doğruluğu, dürüstlüğü, kardeşliği, hakça paylaşımı, böylece ALLAH’a güvenmenin ne demek olduğunu öğretirler, yaşarlar ve gösterirler. Elçilere, Kitaplara güvenin.

Geleceğe, yarınlara [ahiret]‘e güvenin.

Hiçbiriniz terkedilmeyecek ve rızıksız bırakılmayacak.

Gökten yağmur yağacak, yerden nebat bitecek, kış uzamayacak, güneş her gün aynı yerden doğacak, canlılar üreyecek, dereler akacak, pınarlar fışkıracak, güvenin.

Mor dağlar yeşerecek, koyun kuzu oynaşacak, sütler kaymak tutacak, güvenin.

Gökte ve yerde olan her şey ALLAH’’ındır, güvenin.

Rızıksız bırakılmayacaksınız, vekil olarak ALLAH yeter, güvenin.

Güvenin de ALLAH’ın mülküne çit çevirerek, oraya buraya ihtirasla sahiplenerek  adaletsizlik ve eşitsizlik yaratmayın, güvenin. Mal’a mülk’e aç gözlülükle saldırıp, bir başkasının hakkına meyletmeyin ve böylece komşusu açken tok yatanlardan olmayın güvenin.

Doğaya, doğal olana dönün.

Birbirinize yaptığınız gibi aç, çıplak ve susuz bırakılmayacak, güneşin sıcağında yanmayacaksanız, doğal olan güvenli olandır, güvenin.

ALLAH’a, güçlerine  doğal olana – fıtrata çağıran [resul] güven – tevekkül telkin eden bildirilerine [Kitab] aydınlık yarınlara ve sonsuz geleceğe [ahiret]‘e güvenmezseniz NE Mİ OLUR?

EY İNANANLAR GÜVENİN .. [Nisa; 4; 136] dendikten sonra ki bölümde de onlar anlatılıyor. İNANIR FAKAT GÜVENMEZ işte böylesi kimselere kur’an münafık diyor

Öncesini biz anlattık, sonrasını da siz okuyun ..

Acaba burada ne anlatılmaktadır hiç düşündünüz mü, diğer kıssaların çoğu gibi, yaygın tefsirlere bakarsanız buradan hiçbir şey anlamayacağınız gibi kafanız lüzumsuz bir sürü bilgiyle dolar ve yıllar yılı bunlardan kurtulamazsınız. Halbuki anlatılmak istenen canalıcı bir sorunla ilgili. Nasıl mı, Bakın nasıl ..

Kıssanın geçtiği Sad suresinden başlayalım isterseniz. Sad Suresi KUR’AN’da ilk Mekkî surelerdendir. Muhtemelen 4 veya 5 yılda nazil olmuştur. Surede önce bir giriş yapılır. 17. ayete kadar suren bu girişte dönemin genel atmosferini buluruz

[Üstünlük taslamalarına rağmen yürekli paramparça olan] inkarcılar, peygambere türlü itham ve iftiralarda bulunmakta ve [Bu adam bir takım büyüleyici laflar eden yalancının birisi] demektedirler [Bakınız: 2-4 ayetler]

Kavmin mele’ takımı yani [ileri gelenleri - egemenleri]  [Yürüyün, ilahlarınızı koruyun. Biz en son dinde böyle bir şey duymadık. Bunlar uydurma - bid’at. Zikr içimizden ona mı indirildi?] [Bakınız: 6-8 ayetler] demekte ve kalkıp gitmektedirler.

Kibir ve küstahlık kokan bu laflar çok tanıdık geliyor olmalı: Son hak din olan dinimizde böyle bir şey yok. Nereden çıkarıyorsunuz bunları? Kaldı ki böyle bir şey varsa bile bunu söyleyen sen mi olmalıydın? Sen kimsin? Yürüyün, ilahlarınızı [servetlerinizi] koruyun. Servet düşmanlığı bu

Sonra cevap gelir. [Rabbinin rahmet hazineleri onların yanında mı] [Bakınız: 9. ayet] Ardından ezeli ve ebedi ”gerçek” açıklanır: [Göklerin, yeryüzünün ve arasındakilerin mülkiyeti onların elinde mi? Öyleyse bütün yollara başvurarak gökleri, yeryüzünü ve arasındakileri ele geçirsinler bakalım?] [Bakınız: 10. ayet]

Bunu yapmaya güçleri yetmez çünkü onlar [küçük bir darbeyle hezimete uğrayacak kabile döküntüsü bir guruhtur] [Bakınız: 11. ayet]

Onlardan öncekilerde böyleydi. Nuh, Ad ve pramitler sahibi  Firavun, Semud, Lut ve Eykeliler .. Hepsi aynı şeyi söyleyip durdular ama azap çığlığından kurtulamadılar. Bunları da yekvucud olmuş tevhid çığlığı – sedası ile yer ile yeksan edecek. O seda – çığlık başlayınca artık geri dönüşleri de olmayacak [Bakınız: 12-16 ayetler]

Bu girişten sonra söz [99 koyun 1 koyun] kıssasına gelir: Mecazen dağların, taşların, kuşların onun emrine verildiği, [mülkünün] peygamberliğinin/adalet devletinin güçlendirildiği ve bilgelik [hikmet] verildiği söylenir [Bakınız: 17-20. ayetler]

Kur’an’da MÜLK bir elçi hakkında kullandığında nübüvvet veya kamu gücü anlamında kullanılır. Şahsi zenginlik anlamında kullanılmaz. Hz.İbrahim, Hz.Süleyman, Hz.Davut böyledir. Fakat müşrikler hakkında kullanıldığında şahsi servet, mal anlamında kullanılır: [Yoksa onların mülkten bir payı mı var? Öyle olsa, insanlara bir zerre dahi vermezler [Bakınız: Nisa; 4/53]

Ve kıssaya geçilir: Davud’un huzuruna gelen iki davacı olayından haberin var mı? Hani duvarı tırmanarak Davud’un yanına gelmişlerdi de onlardan korkmuştu. Davud’a: ”korkma” demişlerdi. ”Biz iki davacıyız, birimiz diğerine zulmetti. Sen aramızda adaletle karar ver, haksızlık yapma, aramızı bularak bize doğru yolu göster”

Ardından: ”Bu benim kardeşim, onun 99 koyunu benimse 1 koyunum var. ”Onu da bana ver” diye tutturdu ve dediğini de yaptırdı. diye anlattı.

Davud dedi ki: ”Koyununu kendi koyunlarına katmak istemekle doğrusu sana zulmetmiş. Zaten toplumda birçok kişi birbirine böyle zülmediyor. İman edip iyilik, güzellik, doğruluktan ayrılmayanlar ancak uzak kalabiliyor. Ama onlar da maalesef çok az…  Davud kendisini imtihan ettiğimizi sanmıştı. Hemen Rabbinden af diledi, rükû ederek yere kapandı ve O’na yöneldi [Bakınız: 21-24 ayetler]

Bakın ÖLÜ KUR’AN anlatıcıları bu ayetin tefsirinde neler anlatıyor: Hz. Davud, Uriya adındaki askerinin hanımına aşık olmuş. Aşık olduğu kadını elde etmek için de askerini kasten bir savaşa göndertmiş, adamın savaşta ölmesini sağlayarak dul kalan karısıyla evlenmiş. Bunun üzerine ALLAH, buna benzer olayla onu karşılaştırmış; iki davalı adam kılığında iki melek göndererek Davud’tan hüküm vermesini istemiş. Davud da: ”Doğrusu toplum içinde yaşayanların çoğu böyle haksızlıklar yapıyor” dediği sırada kendi yaptığı günah hatırına gelmiş ve tövbe ederek secdeye kapanmış. Kıssada bu olay anlatılmaktaymış ..

Hz. Davud kendi askeri olan Uriya’nın da talip olduğu kadına talip olunca, kadının ailesi gariban askere değil Davud’a kızı vermiş. Onca karısı dururken gariban bir askerin talip olduğu kadını alması onun için bir hata olduğundan ayette bu hatası anlatılmaktaymış ..

Davud içli dışlı olduğu evli bir kadına aşık olmuş, gönlünü ona kaptırmış. Kadının kocası günlerden bir gün Davud’un haberi olmaksızın savaşta ölmüş. Böyle olunca Davud’un aşkı depreşmiş ve içten içe kadınla evlenme sevinci kocasının ölmesi üzüntüsüne baskın çıkmış. Buradaki hata da sevincin üzüntüye baskın çıkmasıymış ..

Davud’un çağında erkekler birbirlerine hanımlarını boşayıp kendisiyle evlenmesini teklif edebiliyorlarmış. Bu gayet normal kabul ediliyormuş. Davud da Uriya adlı askerine böyle yapmış. O da Davud’u kırmaktan çekinmiş. Buradaki hata ise böyle bir durumun Davud gibi birisine çok görülmesiymiş [Bakınız: Razi, Mefatih’ul-Ğayb]

Tevrat kaynaklı bu anlatılar da görüldüğü gibi kafayı KARI -KIZ  muhabbetiyle yemiş bir zihin var. Buradan ne çıkar ALLAH aşkına? Yıllar yılı bunları okudular, anlattılar, anlatıyorlar.

Oysa kıssa BAHÇE SAHİPLERİNİN bir benzeri. İki adam var. Birinin 99, diğerinin 1 koyunu var. 99 koyunu olan, elindeki yetmiyormuş gibi 1 koyunu olanın elindekine de göz dikiyor ve onu da alıyor. Ve Hz.Davud BU ZULÜMDÜR diyor.

Surenin bağlamından baktığımızda anlatılmak istenen gayet açık: 99 koyun sahibi Mekke’deki servet sahibi kişi oluyor [ör. Velid bin Muğire, Ebu Cehil, Ebu Leheb] 1 koyunu olan da mahrum ve yoksul kişi. Servet sahibi 99 koyunuyla yetinmeyip, 1 koyuna da el koyup alıyor. Hz.Davud ona zulmetmişsin diyor. Daha sonra da Hz.Davud’un pişmanlık duyduğu ve affedildiği söyleniyor. Bu durumda Davud’un pişmanlığı işin gereğini yapmayışı, yönettiği ülkede böyle zengin – yoksul uçurumunun nasıl olabildiğini düşünmesine ve görevinde ihmal gördüğüne işarettir.

Demek ki kıssa nüzül ortamı bağlamında, Mekke’nin servet ve iktidar sahiplerinin durumuna işarettir. Onların da böyle koyunları, develeri, bahçeleri vardı. Elinde bir koyunu, devesi, bahçesi, evi olanı da almak, doymak bilmeyen bir servet tekeliyle [KENZ] ile hükmetmek istiyorlardı.

İşte Hz. Peygamber’e Davud üzerinden bu durum hatırlatılarak, Davud gibi işbaşına geldiğinde ne yapması gerektiğinin mesajı veriliyor. Surenin sonraki bölümlerinin tümüyle Hz.Davud ve Hz.Süleyman kıssalarına ayırılmasının bundan olduğunu görüyoruz.

Öte yandan 99 ve 1 kıyaslaması aradaki uçuruma dikkat çeken bir kıyaslamadır. Çokluktan kinaye de olabilir. Türkçede [Biri gökdelende, diğeri çöplükte] dememizi çağrıştırır. Veya Necep Fazıl’ın şu mısrasını çağrıştırır: [Bir kişiye tam dokuz, dokuz kişiye bir pul. Bu taksimi kurt yapmaz kuzulara şah olsa]

Kıssada anlatılmak istenen gayet açık ve net değil mi ? ..

Tam da günümüzü anlatmıyor mu ? ..

Bir adamın 72 milyar doları var, öte yandan Afrika kıtasının açlık sorununu çözmek için de 40 milyar doları gerekiyor. Bir tek adamın servetinin yarısı, koskoca kıtada açlık sorununu çözüyor değil mi.

BM Kalkınma Proğramı’nın raporuna göre, dünya nüfusunun yüzde 25’i dünyadaki toplam servetin yüzde 80’ine sahip.

İşte kıssa bu TAKSİME itiraz ediyor.

Kurt yapmaz sizin yaptığınızı kuzulara şah olsa diyor ..

Saad suresinden 7 sure önceki Kamer suresinde de aynı şey Salih’in devesi üzerinden anlatılmıştı. Orada da [aralarında eşitçe taksim] yani [gısmeten beynehum] sulama sistemi üzerinden anlatılmıştı [Bakınız: Bir elime ayı bir elime güneşi verseniz adlı  makalemiz]

O günkü Mekke’deki durum [Salih’in develeri] üzerinden anlatıldığı gibi, bu kıssada da durum [Davud’un koyunları] üzerinden [99-1] anlatılıyor.

Bugünkü dünyadaki durum da aynı değil mi ? ..

İlki daha ikinci sure olan KALEM suresinde: Yalanlayanları tanıma, itaat etme onlara! İsterler ki onları kayırıp yumuşak davranasın onlara da, onlar da sana yumuşak davransınlar. Çokça yemin eden aşağılık âdi, küçük gören, dedikoducu, Hayrı engelleyen, günahkâr zorba, kaba saba ve asalak Mal – mülk ve oğullar sahibi oldu diye karşısında ayetlerimiz okunurken ESKİLERİN MASALLARI diyor. Fakat çok sürmez yakında yakasını kurtaramayacağı bir zilletle damgalanacak ve o bürnü sürtülecek [Kalem; 8-16]

Görüldüğü gibi ESKİLERİN MASALLARI denmesinin sebebi MAL VE OĞULLAR SAHİBİ olmakmış MAL VE OĞULLAR SAHİBİ Kur’an’ın [Bahçe sahipleri] gibi devrin servet sahipleri için kullandığı bir tabirdir. Nitekim bu ayetlerden hemen sonra Bahçe sahipleri kıssasının anlatılması tesadüf olamaz. Bunlar bugünkü tabirle BURJUVAZİ veya YÜKSEK SOSYETE dediğimiz sınıflara tekabül eder.

Demek ki bu kesimlere yönelik bir söylem yükseltiliyor, onlar da bunlara ESKİLERİN MASALLARI diyor. Bunun böyle olduğunu ayetleri okudukça apaçık göreceksiniz ve şaşıracaksınız. Lütfen bütün dikkatinizi ayet parağraflarının bizzat içeriğine veriniz, önyargılarınızı bir kenara bırakınız.

İkincisi AYIRAN – FARKI GÖSTEREN demek olan FURKAN suresinde: İnsanlık için uyanışa vesile olsun diye doğruyu yanlıştan ayıran ölçüyü kuluna indiren ne kutlu, ne yücedir! Göklerin ve yerin mülkü O’na aittir Çocuk edinmemiştir. Mülkiyetinde ortağı yoktur.

Her şeyi yaratmış ve yarattığı her şeyin doğasını ve kapasitesini belirlemiştir. Hal böyleyken hiçbir şey yaratamayan, bilakis kendileri yaratılıp duran, kendileri için ne zarara ne faydaya malik olamayan, ne öldürmeye, ne yaşatmaya, ne de diriltmeye malik olamayan O’ndan başka ilahlar ediniyorlar.

Üstelik gerçeğin üstünü örtenler: BU YANLIZCA KENDİSİNİN UYDURUP DURDUĞU BİR İFTİRADIR. Hatta bu öyle bir iftira ki, bu konuda başkalarından da yardım alıyor. diyorlar. Bunların yaptığı apaçık haksızlık ve yalancılıktır.  Yine diyorlar ki: BUNLAR ESKİLERİN MASALLARIDIR, onları yazdırtmış, sabah akşam kendisine okunup duruyor [Furkan; 1-5]

Görüldüğü gibi parağrafta GÖKLERİN VE YERİN MÜLKÜ ALLAH’A AİTTİR ve MÜLKİYETİN DE ORTAĞI YOKTUR vurguları yapılıyor. Onların sahip olduklarının ise yaratmayan, kendisi yaratılmış olan, öldürmeye, yaşatmaya, diriltmeye MALİK olamayan bir takım İLAHLAR olduğu söyleniyor.

İlahlaştırdıkları şeyler ise sahibi  olduklarını iddia ettikleri mülkleriydi. Bunlara öylesine güveniyorlardı ki MAL VE OĞULLARININ ve BAHÇELERİNİN dünyada sırtlarını yere getirtmeyeceğine, hiç kimseye ihtiyaç duydurmayacağına  ve bu sebeple de kimseye hesap vermek durumunda olmadıklarını düşünüyorlardı. Bu nedenle ısrarla MÜLK ALLAH’INDIR VE MÜLK’ÜNDE ORTAĞI YOKTUR vurguları yapılıyor.

ALLAH’ın mülküne sahip olmaya kalkmanın en elverişli argümanı da ALLAH’IN OĞLU iddiasıydı. Nitekim tarih boyunca TANRI’NIN OĞLU iddiasında olmayan hiçbir mülk sahibi [kral, imparator] görülmemiştir. Bunun için de O ALLAH Kİ ÇOCUK EDİNMEMİŞTİR denilerek bu iddia biçiliyor ve bir dönem kapatılıyor [Ayrıca bkz. İhlas suresi]

Üçüncüsü KARINCA demek olan NEML suresinde: Peki kimdir gökleri ve yeri yaratıp sizin için gökten su indiren? O su ile bağlar bahçeler bitirip gözünüzü gönlünüzü açan? Siz onların tek bir dalını bile bitiremezdiniz. ALLAH’la birlikte başka bir ilah ha? Olur şey değil! Onlar iyice yoldan çıkmış bir güruh

Yeryüzünü yerleşime uygun bir yer haline getiren, vadilerinden dereler, ırmaklar akıtan, üzerine sağlam dağlar yerleştiren ve iki deniz arasına engel koyan kimdir? ALLAH’la birlikte başka bir ilah ha? Olur şey değil! Onların çoğu ne söylediklerini bilmiyor

Darda kalanın imdadına yetişip kötü durumdan kurtaran ve sizleri yeryüzünün varisleri kılan kimdir? ALLAH’la birlikte başka bir ilah ha? Ne kadar az düşünüyorsunuz

Kara ve denizin karanlıklarında yolunuzu bulmanızı sağlayan, sevgi ve merhametinin önünde rüzgârları müjdeci olarak gönderen kimdir? ALLAH’la birlikte başka bir ilah ha, oysa ki ALLAH, koştukları ortaklardan yüce, çok yücedir

Yaratılışı başlatıp sonra yenileyerek sürdüren, size sürekli gökten ve yerden rızıklar veren kimdir? ALLAH’la birlikte başka bir ilah ha, Ey muhammed söyle onlara doğru söylüyorlarsa getirsinler delillerini

Ve yine söyle onlara: Göklerde ve yerde ALLAH’tan başka kimse ğaybı bilemez. Ne zaman yeniden diriltileceklerini de bilmezler. Oysa ahiret hakkında kendilerine devamlı bilgi veriliyor.

Fakat onlar kuşku içinde kıvranıp duruyorlar. Açıkçası kalp gözleri körelmiş, göremiyorlar. Kâfirler: Nasıl yani, biz ve atalarımız toprak olduktan sonra yeniden mi diriltileceğiz? Geçin bunları, bu lafları çok duyduk.BUNLAR ESKİLERİN MASALLARINDAN BAŞKA BİR ŞEY DEĞİL diyorlar [Neml; 60-68]

Görüldüğü gibi parağrafın başından itibaren uzunca bir liste sıralanıyor ve her seferinde ALLAH İLE BİRLİKTE BİR İLAH HA diye soruluyor. Klasik bakış bunun tahtadan taştan putlar olduğunu sanıyor. Dikkat edin [halbuki sıralanan şeyler ALLAH’ın mülkünden örnekler ve bunları sahiplenme, kendi mülkü haline getirip  ona ihtiyacı olanlardan saklama, dahası bunlara çit çevirip zimmetine geçirme kastediliyor] Kur’an işte buna İLAHLAŞMAK diyor ve reddediyor.

Kur’an’ın YAKINLIK SAĞLAMALARI İÇİN EDİNDİKLERİ İLAHLAR tabirinin ne olduğunu yine Kur’an’ın kendisi açıklar ve der ki: [Ne mallarınız ne de oğullarınız, sizi bizim katımıza daha çok yaklaştıran şeylerdir][Sebe: 37]

Dikkat edilirse yukarıdaki parağrafta [PUT] ismi hiç geçmiyor. Bilakis gökten inen su, toprak – arazi – yeryüzü yani [arz] bağ – bahçe – ağaç – dal – vadi – dere – ırmak – deniz – gökten ve yerden rızıklar. deniyor. Bunlar o günkü tarım toplumunda servet tasvirleridir.

Ve bunlar sıralanırken her defasında soruluyor: Hem ALLAH’a inanacaksınız, hem de ALLAH’ın sayılan mülklerini zimmetinize geçirip başkasını bundan mahrum edeceksiniz ha? Bu ilahlaşmak ve mülküne ortak olmaya kalkmaktır yani [şerîkun fi’l-mülk]‘dür

[Bunların hesabının sorulacağı bir gün gelecek, bu yaptıklarınız yanına kâr kalmayacak, yargılanacaksınız. Burada, olmazsa orada] denince [Ne yani yeniden mi diriltileceğiz? Bizden önce kime hesap sorulmuş? Kapanın elinde kalıyor, görmüyor musunuz? Ne burada ne orada hesap mesap yok? Bunlar ESKİLERİN MASALLARINDAN BAŞKA BİR ŞEY DEĞİL diyorlar.

Dördüncüsü İNANMIŞLAR demek olan MÜ'MİNUN suresinde: Hayır, öncekilerin dediğini diyorlar. Ölüp toz toprak ve kemik yığını haline geldikten sonra yeniden diriltileceğiz, öyle mi?  Doğrusu bu laflar bize de atalarımıza da bundan önce söylendi durdu.

ESKİLERİN MASALLARINDAN BAŞKA BİR ŞEY DEĞİL BUNLAR Ey Muhammed sor anlara: Peki, yeryüzü ve orada var olanlar kimindir? Eğer biliyorsanız söyleyin. şüphesiz ki ALLAH'ındır diyecekler. Öyleyse cevap ver: Peki bu hafızasızlık neden?

Tekrar sor onlara: Yedi kat göklerin Rabbi ve şu muazzam görkemin sahibi kimdir?  şüphesiz ALLAH'ın diyecekler. öyleyse cevap ver: Peki bu aldırmazlık neden?

Tekrar sor onlara: Her şeyin mülk hükümranlığını  elinde tutan, koruyup kollayan ama kendisine karşı kimsenin korunup kollanamayacağı kimdir, haydi söyleyin biliyorsanız? şüphesiz ALLAH'dır diyecekler değil mi. Öyleyse cevap ver: Peki bu aldanış niçin? [Mu’minun; 81-92]

Demek ki MAL VE OĞULLAR SAHİPLERİ veya BAHÇE SAHİPLERİ sadece ALLAH’a inanmakla kalmıyor, yeryüzünün, orada var olanların [su, bağ, bahçe, tarla, maden ocakları, hayvan sürüleri vb] görkemli arşın, melekûtun yani [tüm mülk deryasının] hükümranının ALLAH olduğuna da inanıyorlar. Çünkü TÜM BUNLAR KİMİN diye sorulunca her defasında da ALLAH‘ın diyorlar.

Ee, madem öyle sahiplenmeyin, zimmetinize geçirmeyin, tapulamayın, verin o zaman? ALLAH bütün bunlardan insanların eşit şekilde yararlanmasını istiyor [Bakınız: Fussilet; 10] İçimizden zenginler arasında dönüp dolanan bir tahakküm aracı olmasını istemiyor [Bakınız: Haşr; 7]

Aksi halde hesabını vermezsiniz. Er yada geç bunun hesabını vermek için huzura çıkarılacaksınız, öldükten sonra bile kaçamayacaksanız denince [Ölüp toz toprak ve kemik yığını haline geldikten sonra yeniden diriltileceğiz, öyle mi] Doğrusu bu laflar bize de, atalarımıza da bundan önce söylendi durdu. ESKİLERİN MASALLARINDAN BAŞKA BİR ŞEY DEĞİL BUNLAR diyorlar

Beşincisi KUM TEPELERİ demek olan AHKAF suresinde: Kâfirlik edenler hakikatin üstünü örtenler iman edenler hakkında; Eğer ona inende bir hayır olsaydı, [ayak takımımız] bizden önce ona koşmazlardı. diyorlar. Fakat onunla doğru yola gelmeyi kendilerine yediremediklerinden her zaman BU ESKİ BİR YALAN diyecekler [Ahkaf; 11]

Demek ki DİN BİR AFYONDUR sözünü o günkü inkârcılar, Marx’ın söylediğinin tam tersi manada söylüyorlardı. Yani: [Din kitleleri uyuşturmak için zengin üst sınıfların halka ayaklanmamaları için zerkettiği bir uyuşturucudur] DEĞİL aksine tam tersi [Din yani [Muhammed’e gelen] kendini peygamber gören birisinin, ezilenler yeryüzünün önderi olacak, adalet, eşitlik olacak, köleler özgürleşecek, siz cennete onlar cehenneme gidecek] vaatleriyle ayaklanma çıkarmak için halka zerkettiği bir uyuşturucudur.

Bununla ayak takımını büyülüyor. Sihirli sözlerle mutlu yarınlar ve toz pembe gelecek vaat ediyor. Yoksa bu ayak takımı  nasıl bu kadar cesaretli olabilir?  Eğer söylediğinde bir hayır olsaydı ilk önce biz icabet ederdik. Dolayısıyla eskiden beri söylenen bir takım hayali vaatler ve masallar bunlar

Altıncısı yine KUM TEPELERİ demek olan AHKAF suresinde: Fakat öyleleri de vardır ki anne ve babasına: Öf be! benden önce bu kadar insan gelip geçmişken tekrar huzura çıkarılacağımızı mı söyleyip duruyorsunuz? der. Anne ve babası ALLAH’a sığınarak: Yazıklar olsun, inan. ALLAH’ın sözü gerçektir; bundan şüphe olmaz. der. O yine: HEPSİ YALAN ESKİLERİN MASALLARI BUNLAR der [Ahkaf; 17]

Bu ayetteki ESKİLERİN MASALLARI diyenin kim olduğu, hangi kesimden birisi olduğunu ise üç ayet sonra açıklanıyor bizlere: Kâfirlik edenlere ateşin karşısına çıkarılacakları gün şöyle denecek; [Siz, bütün güzelliklerinizi dünya hayatınızda tükettiniz ve onların zevkini sürdünüz. Artık bugün yeryüzünde haksız yere büyüklük taslamanızın ve fesat peşinde koşup durmanızın karşılığı aşağılayıcı bir azap olacak [Ahkaf; 20]

Ayette geçen FESAT ÇIKARTMAK Kur’an’ın anlam örgüsü içinde daima Adem kıssasında geçen son sınırına kadar toplamak yani [şecere-i huld] ve yıkılmayacak bir mülkiyet yani [mülk-i la yebla] için ele geçirme, çalma, hırsızlık ve bunlar için yapılan işgal, talan ve kargaşayı ifade eder.

[Güzellikleri dünya hayıtında tüketmek] ele geçirdiklerini sorumsuzca harcamayı, [zevkini sürmek] de onlarla har vurup harman savurmayı, gününü gün etmeyi ifade eder. İşte böylesine birine ALLAH VAR HESAP VAR BÖYLE YAPAMAZSIN denince, Bizden önce bunca insan gelmiş geçmiş, kimseye bir şey olmamış, biz mi hesap vereceğiz, yok böyle şeyler, masal, hikaye bunlar diyor

Yedincisi BALARISI demek olan NAHL suresinde: ALLAH, büyüklük taslayanları sevmez. Böyleleri Rabbiniz ne indirdi? denildiğinde: ESKİLERİN MASALLARI derler. Böyle söylemekle kıyamet gününde kendi veballerini tümüyle, saptırdıkları cahillerin veballerini de kısmen üzerlerine almış olurlar.

Dikkat edin, ne kötü bir vebaldir bu! Onlardan öncekiler de düzen kurmuşlardı. ALLAH kurdukları düzeni temelden yıkmış, çatılarını da başlarına geçirmişti. Azap, onlara fark edemedikleri bir yönden gelmişti [Nahl: 23-26]

Bu ayette de ESKİLERİN MASALLARI diyenlerin büyüklük taslayanlar  olduğu ifade ediliyor. Kur’an’ın anlam bütünlüğü içinde bunlar servet ve iktidar sahipleri [mal ve oğul sahipleri, nimet sahipleri, bahçe sahipleri] demek oluyor.

Bunlar tarih boyunca hep bir düzen kurmuşlar ve her defasında kurdukları düzen başlarına geçmiştir. Bundan sonra başkası olacak değildir. Bunlar hep demişlerdir ki: Adalet, eşitlik, cennet, ezilenlerin  kurtuluşu ve yeryüzüne önder olmaları, kölelere özgürlük, şirksiz [sınıfsız/kastsız] bir toplum yani [ümmet-i vahide] bir hayalden ibarettir, ESKİLERİN MASALLARINDAN BAŞKA BİR ŞEY DEĞİLDİR

Böyle söyleyenlere deniyor ki ayette: Böyle söylemekle kıyamet günün da yani [ayaklanma - kalkış - kıyam] gününde kendi veballerini tümüyle, saptırdıkları cahillerin veballerini de kısmen üzerlerine almış olurlar. Dikkat edin, ne kötü bir vebaldir bu!

Sekizincisi YOLSUZLUK YAPANLAR demek olan MUTAFFIFIN suresinde: Yolsuzluk yapanların vay haline! Onlar alacaklarının son kuruşuna kadar peşine düşerler. Ama iş, vereceklerine gelince kıyısından kenarından nasıl çalıp çırpacaklarını hesaplarlar.

Onlar tekrar diriltileceklerini sanmıyorlar mı? O büyük günde hesaba çekilecekler. Öyle bir gün ki insanlık o gün Âlemlerin Rabbi’nin huzurunda esasduruşa geçecek! Kötülerin sicili tutulmuştur.

Bilir misin, sicil ne demek? Orada her şey madde madde yazılmıştır. O gün yalan diyenlerin vay haline! Onlar hesaplaşma gününe yalan diyenlerdir. Ona, ancak hak ve adaleti çiğneyen ve günah küpü haline gelmiş olan yalan der.

Ona ayetlerimiz okunduğu zaman: ESKİDEN BERİ SÖYLENİP DURULAN MASALLAR der. Hayır! Kazanmakta olduklarından dolayı kalpleri paslanmıştır onların. Doğrusu onlar o gün Rablerinden yüz bulamayacaklar. Doğruca alev alev yanan ateşi boylayacaklar. Sonra da onlara; O YALAN DEYİP DURDUĞUNUZ ŞEY İŞTE BU denilecek [Mutaffifin; 1-17]

Görüldüğü gibi buradaki ESKİLERİN MASALLARI teranesi de parağrafın başındaki eksik ölçüp tartma yani [yolsuzluk] ile ilgilidir. Onlara [Eksik ölçüp tartmayın, halkın malına göz dikmeyin, çalmayın, çırpmayın. hak yemeyin, hesabınız çok yaman olur, hem halkın mahkemesinden  hem de ALLAH’ın mahkemesinden  kurtulamazsınız dendiğinde BUNLAR ESKİDEN BERİ SÖYLENİP DURULAN MASALLAR derler.

Buna verilen cevap ise Leheb suresindeki tehdit ile aynıdır: Malı ve kazandıkları onu kurtaramayacak. Kazanmakta olduklarından kalpleri paslanmıştır. Yani mal ve kazanma hırsından gözleri bir şey göremez olmuştur. Bunları temizleyecek şey ise alev alev yanan ateştir

Dokuzuncusu GANİMET MALLARI demek olan ENFAL suresinde: Biliniz ki mallarınız ve oğullarınız birer imtihan vesilesidir. Asıl büyük mükâfat ALLAH’ın katındadır. Ey iman edenler! Eğer ALLAH bilinciyle yaşarsanız, size, doğru ile yanlışı ayırma yetisi verir; suçlarınızı örter ve sizi bağışlar.

Çünkü ALLAH büyük lütuf sahibidir. Hani kâfirler seni hapsetmek, öldürmek yahut sürgün etmek için plânlar kuruyorlardı. Onlar plân kurup dururken, ALLAH bütün plânlarını boşa çıkarttı. Çünkü bütün hesaplar ALLAH’tan döner. Onlara ayetlerimiz okunduğu zaman: Tamam duyduk. İstesek biz de bunun benzerini söyleyebiliriz. TÜM BUNLAR ESKİLERİN MASALLARINDAN BAŞKA NEDİR Kİ dediler [Enfal; 28-31]

Görüldüğü gibi buradaki ESKİLERİN MASALLARI da, parağrafın başında işaret edildiği gibi yine aynı konu ile ilgili Mal ve oğullar. MAL VE OĞUL SAHİPLERİ tabirinin Kur’an’ın anlam bütünlüğü içinde ne anlama geldiğini artık biliyoruz Bunlar düzenlerinin sürmesi için plan kuruyorlar, peygamberi hapse atmak, öldürmek ve bu beladan kurtulmak için ellerinden geleni yapıyorlar. Fakat azap hiç beklemedikleri bir yerden geliyor.

Bunların planını bozmak için ALLAH BİLİNCİYLE YAŞAMAK yani [takva] sahibi olmak gerekir. Öyle olursa ALLAH, mülkün ALLAH’a ait olduğuna iman etmişlere doğru ile yanlışı ayırma yetisi verir. Kim yalancı, kim sahtekar, kim münafık, kim laf olsun diye, kim yürekten mülk ALLAH’ındır diyor ayırabilirler

Evet ESKİLERİN MASALLARI teranesini nerede, kim, niçin söylüyor gördünüz. Ne bir eksik, ne bir fazla hepsini aktardık bize inanamıyorsanız kendiniz açın bakın, sureler ve ayet numaraları ortada. [Ayetleri cımbızla çekmeyin, parağrafıyla birlikte, konu bütünlüğü içinde okuyun]

Mal ve oğul sahibi olmak – kazanç – mal – mülkiyet – eksik ölçüp tartmak – yolsuzluk – dünya hayatı – servetin zevkini sürmek -  rızık ve bunların hesabının sorulacağı kaçınılmaz gün ile ilgili olmayan tek bir parağraf yok.

• Bu kadarı tesadüf olabilir mi ? ..

Söyledikleriniz hayal, olacak işler değil

Vazgeçin bu sevdadan.

Masal anlatma bize diyenler ! ..

Lütfen siz de ESKİLERİN MASALLARI’ nı tekrar edip durmayınız.

Başlangıçta hangi büyük işe HAYAL – MASAL denmedi ki ? ..

Yaygın kanaate – geleneksel inanışa göre buradaki DAVA inanıp inanmama davası idi. İnkarcılar ALLAH’ı  ve ahireti inkar ediyorlardı. Onların reddettikleri işte bu iman hakikati idi.

• Acaba öyle mi ? ..

Andolsun ki onlara gökleri ve yeri yaratan kimdir diye soracak olursanız, onlar hiç tereddüt etmeden kudret sahibi herşeyi hakkıyla bilen ALLAH diyecekler [ZUHRUF 9]

Evet ayet’te de geçtiği gibi adamlara yerleri ve gökleri kim yarattı diye sorsan hiç şüphesiz ALLAH diyorlar. Ahiretle, cennetle, cehennemle, namazla, oruçla bir sorunları yok. Ama inanmıyorlar doğru.

• Peki ama neye inanmıyorlar ? ..

ALLAH’a mı ? ..ALLAH’ın ayetlerine mi ? ..ALLAH’ın ayetlerinde çağırdığı şeye mi ? ..

Peygamberimizin BİR ELİME AYI DİĞER ELİME GÜNEŞİ VERSENİZ DAHİ DAVAMDAN VAZGEÇMEM dediği DAVA neydi? Neydi bu DAVA ki müşrikler duyar duymaz kur’an’ın tabiri ile  [gözleriyle devirecek gibi baktılar] ve [arslandan kaçan ürkmüş yaban eşekleri] gibi oldular.

Hani Kur’an’da bir ayet var: [Yeryüzünde sabit dağlar varetti. Orasını bereketlendirdi. İsteyenler - ihtiyacı olanlar için EŞİTCE olmak üzere orada dört mevsim kuvvetler [rızık ve rızık kaynakları] takdir etti [Fussilet; 10] Bir çok müfessirin [bu ayet hayvanlar hakkındadır] diyerek sinirlerini aldığı işte bu ayet.

Bu ayeti bir kenara not edin ..

Şimdi birlikte bir rivayet okuyalım: Mekke’nin zengin ulularından Utbe bin Rebia söze başladı: ”Araplar içinde rezil olduk. Kureyş’in onurunu kırdın. Sen birbirimize kılıç çekmemizi mi istiyorsun? Beni dinle: Sana bir şeyler teklif edeceğim. Bak, belki bunlardan bazılarını kabul etmek işine gelir” dedi.

Peygamberimiz ise ”Söyle ey Velid’in babası! Seni dinliyorum” dedi.

”Senin şu getirdiğin ve üzerinde direnip durduğun işler ile, eğer mal ve servet sağlamak istiyorsan, sana, bizimkinden daha çok malın oluncaya kadar mallarımızdan verelim. Eğer bununla aramızda daha büyük şan ve şeref kazanmak istiyorsan, seni, kendimize büyük ve ulu tanıyalım. Senin emrinden dışarı çıkmayalım.

Eğer bununla başımıza hükümdar olmak istiyorsan seni hükümdar yapalım. Şayet bu sana gelen, görüp de üzerinden atamadığın bir evham, cinlerden, perilerden gelme bir hastalık ve büyü ise, doktor getirelim, tedavi ettirelim. Seni bu halden kurtarmak için mallarımızı saçarcasına harcayalım” dedi.

Peygamberimiz ise: ”Ey Velid’in babası! Boşaldın, söyleyeceklerini söyledin, bitti mi?” diye sordu. Utbe ”evet bitti” dedi. Peygamberimiz ”Sen de şimdi beni dinle” dedi ve Fussilet suresini besmele çekerek okumaya başladı. Surenin 13. ayetine yani [Bütün bunlara rağmen yine de burun kıvırırlarsa söyle onlara: Size Ad ve Semud’u çarpan yıldırım gibi bir yıldırımı haber veriyorum] Paragrafına gelince Utbe bin Rebia eliyle Peygamberimizin ağzını tutarak ”ALLAH aşkına sus, yeter” diyerek daha fazla dinlemek istemedi [Bakınız: M. Asım Köksal; İslam Tarihi; Mekke Devri, s. 215-219]

Bu ayetten iki ayet önce şöyle denir: [Yeryüzünde sabit dağlar varetti. Orasını bereketlendirdi. İsteyenler/ihtiyacı olanlar için eşitçe olmak üzere orada dört mevsim kuvvetler [rızık ve rızık kaynakları] takdir etti [Fussilet; 10]

Bu ayetten iki ayet sonra ibret olarak gösterilen Ad kavmi hakkında şöyle denir: [Dahası Ad kavmi yeryüzünde haksız yere büyüklük taslayıp ''Bizden daha kuvvetli kim varmış'' diye böbürlendiler. Bak şunlara, kendilerini yaratmış olan ALLAH’ın onlardan daha kuvvetli olduğu akıllarına hiç mi gelmez? Ayetlerimizi inkâr etmeye nasıl da şartlanmışlar [Fussilet; 15]

Ayetlerde geçen KUVVE – KUVVET yani [egvât] kelimesinin kullanılışına lütfen dikkat ediniz.

İbret olarak gösterilen Semud kavmi ise ne yapmıştı ? ..

”Onları sınamak için şu dişi deveyi salıyoruz. Bak ne yapacaklar, sen yeter ki güçlüklere göğüs ger. Onlara da suyu aralarında eşitçe taksim etmelerini söyle, sırası gelen içsin” dedik. Bunun üzerine elebaşlarını çağırdılar. Adam bıçağını çekip deveyi küstahça boğazladı. Fakat bak nasıl oldu uyarılarıma kulak asmayanlara yönelik azabım? Üzerlerine tek bir çığlık gönderdik. Çalı çırpı gibi süpürülüp toplanacak hale geldiler [Kamer; 23-32]

Ayetlere biraz daha yakından bakalım: Ayette geçen DÖRT GÜNDE yani [fî erbeati eyyâm] dört mevsim içinde yani bütün bir yıl boyunca, GÜÇLER – KUVVETLER [egvât] da insana güç veren, kuvvet toplamasını sağlayan gıdalar/rızık ve rızık kaynakları manasındadır. Kur’an, bunlara yeryüzündeki GÜÇ – KUVVET kaynakları [egvâtuhâ] diyor.

EGVAT  Türkçe’de de kullanılan GUVVE’nin çoğuludur ki kuvvet diye telaffuz ederiz. En geniş anlamıyla yeryüzünde rızık biriktirici tüm servet ve güç yığıcı tüm iktidar kaynaklarını ifade eder. İşte, ALLAH, yeryüzünün tüm güç ve kuvvet kaynaklarının – servet ve iktidar araçlarının isteyenler yani ona ihtiyacı olanlar arasında ”eşitce” dağıtılmasını – paylaştırılmasını TAKTİR ettiğini söylüyor.

Yarattığı rızık ve rızık kaynaklarının zenginler arasında dönüp dolanan bir tahakküm aracı  olmasını istemiyor [Baknz: Haşr; 7] Her türden sosyal, politik, iktisadi güç ve kuvvet kaynaklarının eşitçe dağıtılmasını, bir yerde merkezîleştirilmemesini, ortaklaşacı üretim ve paylaşım düzeni içinde bunlardan tüm insanların faydalanmasını istiyor [Bknz: Fussilet; 10]

Mekkeli KUVVET sahiplerinin buna yanaşmadığını, daha önce de Ad kavminin ”Bizden daha kuvvetli kimmiş” [men eşeddu minna guvve] diye sorarak büyüklük tasladıklarını ve fakat yıkılıp gitmekten kurtulamadıklarını haber veriyor [Bknz: Fussilet; 15]

Keza Kur’an’ın [vadide kayaları oyan]  yani kaşâneler yapan, saraylar ve villalarda yaşayan diye andığı Semud kavmi de benzer şeyi yapıyor. Develeri sudan eşitçe taksim ederek içirmiyorlar, kendi develerine ayrıcalık tanıyorlar.  Kuvveti kendilerinde toplayarak zayıfları eziyor, talan ve çapuldan vazgeçmiyorlar.

Sahipsiz buldukları ALLAH’ın devesini de bunun için boğazlıyorlar.

Utbe bin Rebia bunları duyunca gözleriyle devirecek gibi bakıyor, arslandan kaçan ürkmüş yaban eşeği gibi oluyor, Çünkü böylesi bir TAKSİME RAZI OLMAMA durumu Mekke’de de hüküm sürmekteydi. Şehirde eşitsiz bir SULAMA – İÇME  sistemi yani üretim ve paylaşım düzeni vardı. Güçlü zayıfı eziyordu. Mekke’ye gelen hediyeler güçlü kabilelere gidiyor, yedi – sekiz tefeci bezirgân böylece şehrin bütün gelirine el koyuyordu.

Bununla sınıflaşma, tabakalaşma, hiyerarşi ve hegemonya yaratılıyordu. Onun için şehrin egemenleri Semud’un egemenleri gibi yanlarındaki ile EŞİT hale gelmeye yanaşmıyor, sudan yani nimetlerden yani [toplumsal servetten] eşit şekilde [kısmetine razı olarak] yararlanmak istemiyorlardı.

Bu durumu kendilerine hatırlatana da Hz. Salih’e Semud ileri gelenlerinin dediği gibi [Hatırlatmada ''zikr'' de bulunmak buna mı kaldı] İçimizden bir beşere mi uyacağız? Bu da kim oluyor? Düzenimize çomak soktu, haddini aştı. diyorlardı.

Yukarıdaki ayette geçen qısmet ”bir bütünden ayrılmış olana” deniyor. Ayırma – bölüşüm sonucu kişiye düşen de nasib oluyor. Qısmetun beynehum şeklinde kullanılınca [aralarında eşitçe bölüşme] anlamı kazanıyor. Yukarıda Salih’in devesi kıssasında ‘’suyu aralarında eşitçe bölüşme” yani [el-mâu qısmetun beynehum] deniliyor ki bölüşümün eşitçe yapılması gerektiğini ihtardır.

Kur’an’ın ortaya koyduğu dünya görüşüne göre yeryüzünün nimetleri insanlar arasında eşitçe paylaşılmalı – bölüşülmeli yani TAKSİM edilmeli, herkes kendi payına düşen NASİBİNE razı olmalıdır. Öyle ki bu ALLAH tarafından ”takdir” edilmiştir. Yani böyle olması irade edilmiştir. Bunların hepsi, şu an anlaşıldığının aksine eşitlik ifade eden kavramlardır.

Şu halde kıssada ”deve” yani [nâgat] kamuya -herkese ait olmayı, SU [mâ] nimetleri, TAKSİM  [gısmet] ise de eşitçe paylaşmayı – yararlanmayı ifade etmektedir.

Kıssanın sonunda ise Semud kavminin ‘’saati”nin nasıl geldiği anlatılarak [Üzerlerine tek bir çığlık gönderdik. Çalı çırpı gibi süpürülüp toplanacak hale geldiler] deniyor. [Bknz: Kamer; 32]

Buradan Mekke’li [deve sahiplerinin] de böyle gittikleri takdirde, çok yakında, aynen böyle tek bir sayha yani [çığlık] ile çalı çırpı gibi süpürülecekleri Ad ve Semud kıssaları üzerinden haber veriliyor.

Utbe bin Rebia’nın ALLAH AŞKINA ARTIK SUS YETER dediği yerler, dikkat edilirse GÜÇ – KUVVET – EŞİTLİK – TAKSİM ve bunlara yanaşmayanların SAYHA – ÇIĞLIK – YILDIRIM – ŞİDDETLİ RÜZGARs ile yıkılıp gittiklerini ve gideceklerini haber veren yerlerdir.

• İşte müşrikler buna dayanamıyor ..

ALLAH’a değil; ALLAH’ın ayetlerine değil; ahirete de değil; ALLAH’ın ayetlerinin çağırdığı şeye [eşitlik, taksim, paylaşım]‘a inanmıyorlar, buna yanaşmıyorlar.

Kur’an ise bunun ALLAH’ı, ALLAH’ın ayetlerini ve ahireti inkar demek olduğunu – olacağını söylüyor.

GÖZLERİYLE DEVİRECEK GİBİ bakmaları ve ARSLANDAN ÜRKMÜŞ YABAN EŞŞEKLERİ  gibi olmaları bundan, Servet sahipleri, develerinin sırtında yüklü olandan başkası için kıllarını bile kıpırdatmazlar. Şerefleri ve haysiyetleri develerinin sırtındadır.

İhtiyacı olanlar için eşitçe [sevâen li’s-sâilîn]

Aralarında eşitçe bölüştürmek [kısmetun beynehum]

Ben yalnız bölüştürücüyüm [Buhari; Humus, 7]

İşte Utbe bin Rebia’nın ALLAH AŞKINA ARTIK SUS YETER dediği de. Peygamberimizin BİR ELİME AYI DİĞER ELİME GÜNEŞİ VERSENİZ DAHİ DAVAMDAN VAZGEÇMEM  dediği de bunlardan başkası değildi.

Ebuzer şöyle cevap verdi:

Tabi ki var ..

Fakat ZAMANIN SÖZÜ  [ayeti] budur ! ..

Servet ve iktidar sahipleri, bu kez, ayette Yahudi hahamlarından ve Hristıyan ruhbanlarından bahsedildiğini, hitabın Müslümanlara olmadığını, Ehl-Kitap ile ilgili olduğunu söyleyince Ebuzer’in [yaşayan] yorumundan kaçamadı: ZAMANIN HAHAMI VE RUHBANI SENSİN

Zamanın sözü ..

Zamanın hahamı ve ruhbanı ..

Buraya bir MİM koyalım ..

Servet ve iktidar sahibinin BAŞKA AYET Mİ YOK diyerek üzerine alınmadığı, içinde üç kez biriktirme, yığma, hazine yapma anlamına gelen [KENZ] kavramının geçtiği ayet nazil olduğunda ise olanlar çok ilginç. Bakın neler olmuş ..

Dönem Medine’ye hicretin 9. yılı civarıdır.

Peygamberimiz ölmeden 1 veya 1.5  yıl önce nazil olan bu ayet nüzul tarihinde son sıralarda inen ayetler gurubundan.

Devir Mekke’nin fetihten sonra, iktidar, devlet, bolluk yıllarıdır.

Ortam yığma, biriktirme, hazineye hortum bağlama ve kendine yontmaya gayet müsaittir.

Bilgi, iktidar ve servet fırsatları Müslümanların önüne serilmiş, devran dönmüş yokluk yılları gerilerde kalmıştır.

İşte tam da böylesi bir anda ateş tehditleri ile dolu [KENZ] ayetleri geliyor.

Yığmaya, biriktirmeye, kendine yontmaya karşı şiddetli azap tehditleri ile dolu o kenz ayetleri ..

Bu ayetler gelince Hz. Peygamber mescitte üç defa [Kahrolsun kânizûn] yani,  [Kahrolsun/yok olsun biriktiriciler] veya [Kahrolsun altın ve gümüş] diye bağırıyor ve bunu üç defa tekrar ediyor [Kaynak olarak lütfen bakınız: Tebben el-Kânizûn/Tebben el-Fızza tebben ez-Zeheb]

Öyle ki sesinin şiddetinden mescitin tavanına serili yapraklar dahi titriyor.

Bu hal sahabeye çok ağır geliyor ve kara kara düşünmeye başlıyorlar.

Hatta bazıları dışarı çıkamaz, üzerinde para [altın ve gümüş] taşıyamaz oluyor.

Hz. Ömer’e giderek durumu anlatıyorlar.

[Hiç para taşımayacak mıyız] [Ne kadar malımız olabilir peki] diye soruyorlar ve Hz. Peygamber’den tabiri caizse bir [yumuşama] bekliyorlar.

Hz. Ömer Peygamberimize gelerek durumu anlatıyor.

Cevap şu oluyor: [Zikreden bir dil, şükreden bir kalp, dinine yardımcı olacak bir zevce] [Kaynak olarak bakınız:  İbn Kesir; Tövbe 34. ayet tefsirinde ve İ. Canan Ceylan; Kutüb-i Sitte; Zekat; 2011. hadis ve şerhi]

Yani beklenen [yumuşama] gelmiyor ..

Öyle ya böyle buyurdu ALLAH ..

Ebuzer’in [yaşayan] yorumunu günümüze taşırsak, ahbâr yani, [haber veren] ruhbân ise [korkan/korkutan] demektir. Her kim insanlar üzerinde bilgi, iktidar ve servet tekeli yani [kenz] oluşturup, bunları halkla paylaşmaz, kendi hegomoyası için kullanmaya kalkarsa zamanın ahbarı ve ruhbanı o olur. Bilgiyi [kenz] edenler: Bilim adamları, din alimleri, aydınlar, sanatçılar, entelektüeller vs.  Bunlar zamanımızın bilgiyi – sanatı yani [ahbârı] ele geçirip halkı  kendilerine zebun etmek isteyenleridir ..

İktidarı [kenz] edenler: Liderler, siyasetçiler, askerler, bürokratlar, amirler, memurlar vs. Bunlar zamanımızın iktidarı ele geçirip halkı yetki, makam, rütbe vb. ile tehdit edenleri ve korkutanlarıdır ..

Serveti [kenz] edenler: Zenginler, sermayedarlar, bankalar vs. Bunlar zamanımızın parayı ele geçirip insanları açlıkla, yoksullukla, gelecek kaygısı ile korkutanları ve yığdıkları ile halk üzerinde hegemonya kurmaya çalışanlarıdır ..

Her kim bunları yapıyorsa zamanın ahbârı da ve ruhbânı da onlardır ..

Onlar biriktirdikleri ile dağlanacaklar ..

Kendilerine yonttukları o bilgi, iktidar ve servet [ATEŞ] olarak kendilerine geri dönecek ..

Çünkü bütün bilgi, iktidar ve servet yani [mülk] ALLAH’ın yani halkındır ..

Şu halde [zamanın sözünü] servet ve iktidar sahiplerinin yüzüne haykırmak gerekir.

Ve o [Lehu’l-Mülk]‘den başkası değildir.

Öyle ki zamanımızda kelime-i tevhid [Lehu’l-mülk] olmak icap eder.

Şöyle ki:

Bu dine girmek için önce tüm mülkün yani, [bilgi, iktidar ve servet]‘in  ALLAH’a [halka] ait olduğunu kabul edeceksiniz. Bunlar üzerinde oluşturulan tüm tekelleri reddedeceksiniz. Bilginin, iktidarın ve servetin bilginler, yöneticiler ve zenginler arasında dönüp dolanan bir tahakküm aracı olmasına karşı çıkacak, halka dağıtılmasını isteyeceksiniz.

Birileri bilgiyi, iktidarı ve serveti yani [mülkü] ele geçirip halk üzerinde bunlardan kaynaklanan bir tahakküm ve hegemonya kurmaya kalkışıyorsa onlara [LA] yani HAYIR diyeceksiniz. Çünkü onlar böyle yapmakla halk üzerinde [ilahlık] taslamış oluyorlar. Demek ki [La = ilahe illallah] kelime-i tevhidin ikinci bölümü oluyor.

Sonra tarih boyunca tüm peygamberlerin bu manada kendi zamanlarının sözünü söylediğini, hassaten de 7. yüzyılda Abdullah’ın oğlu Muhammed’in ALLAH’ın elçisi olarak insanları buna çağırdığını kabul edeceksiniz; [Muhammedun Resulullah]  Bu da kelime-i tevhidin üçüncü bölümü oluyor ..

Yani iş [Lehu’l-Mülk] ile başlıyor ..

Her üç bölümüyle de Kelime-i tevhid KUR’AN’ın hemen her yerine serpiştirilmiş halde geçer.

Kelime-i tevhid’i  Lehu’l-Mülk’ten koparılıp zikir virdi ve mezar telkini haline getirilince anlaşılmaz oldu.

Artık kimse Lailaheillallah’ı mülkle [bilgi, iktidar ve servet] ile ilgili anlamıyor.

Ölülerin arkasından okuyorlar.

Halbuki bu Peygamberimizin dilinde hep [Lailaheillallahu vahdehu la şerike leh, lehu’l-mülk, ve lehu’l-hamd…] şeklinde geçerdi. Yani ALLAH’tan başka ilah yoktur, O’nun ortağı olamaz çünkü MÜLK  O’nundur, övgüye layık yalnızca O’dur ..

Hacc’daki telbiye de böyledir ..

Kabe’nin etrafındaki en büyük [eşitlik gösterisinde] yani [tavaf]‘da her yıl milyonlarca hacı yeri göğü inleterek bunu söyler durur.

Gel gör ki artık bu sözlere ayin, söylendiği yerlere de tapınak diyorlar.

Eğer yeryüzünde 1 milyar insan aç sabahlıyorsa ..

Afrika’da açlığın bitirilmesi için 40 milyar dolar gerekirken, dünyanın en zengin adamı 76 milyar doları [kenz] etmişse. 50 Arap zengini 250 milyar doları [kenz] etmişken, Tunus diktatörü tonlarca altınla kaçmışken, Mısır diktatörü 66 milyar dolar yığmışken, 1.5 milyon insan mezar evlerinde yaşıyorsa ..

Türkiye’de geçen yıl 27 olan dolar milyarderi bu yıl 39 olmuşken, Ortadoğu’da en çok dolar milyarderinin Türkiye’de olduğu ortaya çıkmışken, 5,5 milyon insan asgari ücretle çalışıyorsa, 41 milyon kişi kredi kartı kölesi haline gelmişse ve 13 milyon yoksul varsa ..

Bilgi, iktidar ve servet, bir avuç  [kavmin zenginlikten şımarmış ileri gelenlerinin] yani [ mele-i mütref]‘in elinde bir tahakküm ve hegemonya aracı halinde dolanıp duruyorsa ..

Para, altın ve gümüş tanrısı yani, [mamon] yeryüzü egemenliğini ilan etmişse ..

Totemi para, tabusu mülkiyet olan kapitalizm dünya dini haline gelmişse ..

Para büyücüleri yani, [bankalar] efendi, halk köle sürüsü haline gelmişse ..

Sorarım size ZAMANIN SÖZÜ  nedir ? ..

[Lehu’l-Mülk]  [Mülk ALLAH’ın/halkın] değilse nedir ? ..

KUR’AN’da başka ayet mi yok diyenler ! ..

Bilginin iktidara, iktidarın servete dönüştüğü her yerde [zamanın sözü]  her dem tazedir:  Lehu’l-mülk ! ..

Yanlış anlaşılmasın; birden fazla Kur’an olduğunu kastetmiyoruz. Bir tane KUR’AN var;  tamam, başımız gözümüz üstüne ..

Artık soru şu: HANGİ KUR’AN ANLAYIŞINA DÖNECEĞİZ ? ..

Bir ritüel, ayin ve ÖLÜ METİN haline getirilmiş Kur’an’a mı ? ..

İçinde her türden hikaye, masal, mucize, keramet, kehanet, şifre, cifr bulunduğuna inanılan ve bu haliyle yaşamdan koparılarak ESKİLERİN MASALIN’na dönüştürülmüş Kur’an’a mI. Yoksa Hani şu Adem’i cennetten kovan, Havva’yı Adem’in kaburga kemiğinden yaratan, ruhlar aleminde bizden söz alan. Hz. Nuh’u bin yıl yaşatan. İbrahim için ateşi gül bahçesine çeviren, kuşları kan revan içinde parça parça ettiren, oğluna olan sevgisini kıskanıp onu kurban etmesini isteyen ..

Hz. Salih’e şapkadan tavşan çıkartır gibi kayanın içinden deve çıkartan, Ashab-ı Kehf’i üç yüz yıl öldürüp sonra dirilten, parçasıyla vurunca ölmüş ineği dirilten, Musa’ya denizleri yardırtan, İsa’ya ölüleri dirilten sonra evin bacasından göğe çeken, Yunus’u ırmağın içindeki balığın karnında üç gün yaşatan, Süleyman’la havada kuşları, karada karıncaları konuşturan, tahtının üstüne ceset bırakan, ışınlamayla Belkıs’ın tahtını getiren ..

Peygamberinin kalbini yarıp zemzemle yıkayan, parmaklarıyla ayı yardırtan, gelecekten nice haberler verdirten, kehanette bulunduran, cinlerle konuşturan, günahkarlar için ona torpil [şefaat] izni veren. İçinde 19 mucizesinden demirin esrarına, Zülkarneyn’in uzaylı ufoları gördüğünden, iki denizin birleştiği yeri keşfine nice bilimsel  keşifleri 14 asır öncesinden haber veren. 600 tane ayeti nesholan, recm ayetini keçiler yiyen, velayet suresi hasıraltı edilen. Bir hatimle borçlulara eda, hastalara şifa, dertlilere deva olan KUR’AN’a mı ? ..

Güllü yasindeki, okunmuş ayetteki, muskalardaki KUR’AN’a mı ? ..

Bunların hepsi KUR’AN ..

İyi de, biz hangi KUR’AN’a döneceğiz ? ..

Akif’in o unutulmaz dizeleriyle, [Ya açıp baktığımız yaprağına ya da üfleyip geçtiğimiz bir ölünün toprağına] Kur’an’a mı ? ..

[Her gün ezbere okuduğumuz halde ibret olmayan, ayetlerinde bir maksat arama gereği duymadığımız] Kur’an’a mı ? ..

[Sadece lafzını muhkem sanıp manasının kaydında olmadığımız] Kur’an’a mı ? ..

[Mezarlıklarda okunan ve fal bakılan] Kur’an’a mı ? ..

HANGİ KUR’AN’a DÖNECEĞİZ ? ..

Keza Hangi ALLAH’a döneceğiz ? ..

İşlerimizi görmek vazifesidir, Rabbimiz değil mi dediğimiz. Hazinelerini kendi veznemiz sandığımız. Havale edip ne kadar masrafımız varsa ona ödettiğimiz. Silahımızı kullanacak, hududumuzu bekleyecek. Çekip kumandası altına ordu ordu meleği bizim hesabımıza küffarı yerle bir edecek. Başımız sıkıldı mı kafi bizim o nazlı sesimiz; “Yetiş” deyince ya kendi gelecek ya da Hızır’ı gönderecek. Evde hasta mı var borcudur; bakacak. Şifa hazinesini derhal oluk oluk akıtacak ..

Hani şu yanaşmamız, ırgadımız, lalamız, bacımız, dadımız, vekil-i harcımız, kahyamız, mudir-i veznemiz. Denizde cenk mi olacakmış; gemimiz, kaptanımız. Ordu mu lazımmış; askerimiz, kumandanımız. Köyün yasakçısı, şehrin baş tahsildarı, ailemizin doktoru, eczacımız. Hasılı hepsi O olan ALLAH’a mı ? ..

HANGİ ALLAH’A DÖNECEĞİZ ? ..

Bunun adı [Hudayı kul yapıp kendi Huda olmak] değilse nedir ? ..

Bunun adı şudur: Çalış dedikçe şeriat çalışmayıp durmak. Onun hesabına bir çok hurafe uydurmak. Sonunda bir de tevekkül sokuşturup araya, zavallı dini çevirmek onunla maskaraya çevirip. Dinin o güzel yüzünü, çirkin bir hortlağa  döndürmek. Bunları biz söylemiyoruz; Akif söylüyor ..

HANGİ KUR’AN’a DÖNECEĞİZ ? ..

Bir eski çağlar, ölüler, cifrler, şifreler kitabı olarak Kur’an’a mı. Tarihten, hayattan ve tabiattan koparılmış bir ayin metni olarak Kur’an’a mı. Üzerinden servet yığdığımız, para pastığımız Kur’an’a mı. Böyle bir Kur’an var zaten. İşte mezarlıklarda okuyoruz, türbelerde üflüyoruz, evimizin başköşesine asıyor, ona doğru uzanıp yatmıyor, arka odada ise her türlü haltı yiyoruz. Ha babam ezberliyor, teberrüken hatmediyor, abdestsiz dokunamıyor, destursuz açamıyor, salavatsız konuşamıyoruz ..

Tecvidinden hattına, DVD’sinden görüntülü hatim setine DİN PAZARINA dönüşmüş ekranlarımızdan GEL, GELL diye pazarlıyoruz. Çalkalandıkça kendisinden yağ çıkan kap gibi habire çalkalıyoruz. Yağını, derisini, kılını, tüyünü her şeyini ranta çevirmeyi pek bir beceriyoruz. Hinduların kutsal ineği gibi üzerinden palazlanıyor, zengin oluyor; katlar, yatlar, arabalar, yazlıklar, villalar alıyoruz ..

Rütbeler, şanlar, titrler takıyor: Prof.’lar, Doç.’lar, Dr.’lar oluyoruz ..

Böyle bir KUR’AN var zeten ..

BİZ HANGİ KUR’AN’a DÖNECEĞİZ BİZ ? ..

19 katlamalı, 7 bölenli, 12 çıkarmalı. Japon icadı son model hesap makinesi gibi ne zaman kıyametin kopacağını, başınıza nelerin geleceğini, hangi vakit Mehdi’nin zuhur edeceğini cifirleyip önümüze koyuveriyor. Hangi KUR’AN’a döneceğiz. Bir ölü metin olarak Kur’an’a mı. YAŞAYAN KUR’AN’A MI ..

Kur’an’ın ÖLÜSÜNE mi, DİRİSİNE mi döneceğiz ? ..

Nereden başlayacağız, hangi ANLAYIŞI esas alacağız ? ..

Bak kardeşim, önce esaslı bir dini aydınlanma yaşacağız ..

Kur’an’ı insanlığın vicdanı olarak göreceğiz ..

İçinde insanlığın şeref ve haysiyetinin bulunduğuna, akla ve vicdana hitap etmeyen hiçbir şey bulunmadığına, iyilik, güzellik, doğruluk rehberi, sevgi ve merhamet kaynağı olduğuna, gerçeğin ve adaletin evrensel sesi olduğuna inanacağız. Kur’an’ın bütün özü budur, başka bir şey aramayacağız. Bunun için Kur’an diyene HANGİ KUR’AN, İslam diyene  HANGİ İSLAM , sünnet diyene HANGİ SÜNNET , Muhammed diyene HANGİ MUHAMMED,  ALLAH diyene HANGİ ALLAH diye soracağız ? ..

Bunlar önemli çünkü hurafeden görünmez hale gelmiş durumdalar ..

Bu bizi doğru anlama yolunda ilerletecek ..

Çünkü artık İslam’ın ilk doğuş yıllarında değiliz. Kur’an’ın nazil olduğu çağı yaşamıyoruz ..

Aramızda peygamber de yok. Aradan 14 koca asır geçti ve 72 bin çeşit anlayış var ..

Hangisi ? ..

Neden ?..

Niçin ?..

Nasıl ? ..

Nereden ?..

Ne şekilde ? .. Diye sormak zorundayız ..

Hatırlayın, Peygamberimiz veda hutbesinde [Burada bulunanlar, bulunmayanlara bunları anlatsın. Belki onların içinden daha iyi anlayanlar çıkar] buyurmuştu [Buhari; 10/1654] Dikkat ediniz! DAHA İYİ ANLAYAN  [ev’â] diyor. Metinde geçen [v’ayun] kök olarak içe doğru dalmak, derinliklerine inmek, kavramak, şuuruna varmak, bilincinde olmak, idrak etmek demek. Şuurlandırma, bilinçlendirme, farkına vardırma [tev’ıyye], bilinçli, şuurlu, farkına varmış [vâ’î], şuur, bilinç [v’ayun] kelimeleri de bu kökten ..

Bakın bu ne demek ? ..

Türkçe’de kullandığımız yani, mana sözcüklerini [‘n’ harfi farkıyla] çağrıştırır. Bir şeyi daha geniş ve derinlemesine açıklamak için YANİ  diye başlarız. Bir şeyin anlamsız olduğunu ifade için MANASIZ SAÇMA deriz. NE MANAYA GELİYOR  diye sorarız. Yani [Derine doğru daldığımızda, içine iyice girdiğimizde ne anlatılıyor burada] demek isteriz.

İşte Peygamberimiz diyor ki [Belki onların içinden daha iyi anlayan; şuuruna varan, idrak eden, manasını iyi kavrayan çıkar ..] Daha iyi hatmeden, daha iyi ezberleyen, daha iyi üfüren değil; daha iyi anlayan.  ANLAMAK. ANLAYIŞ . Bir topluluğu birbirine yakınlaştıran şey budur . Aynı hedefe yönelip birlikte hareket edebilen topluluklar inanç veya fikir birliği olan topluluklar değil; ANLAYIŞ BİRLİĞİ olan topluluklardır ..

Mesela şu yazdığımız yazıyı, [Yazı yazmaya inanan]  veya [Yazının iletişimdeki önemi]  konusunda hemfikir olduğumuz birisi değil; ne dediğimizi  kavrayan en iyi anlar. [Apple] dediğimde hiç bir şey anlamıyorsanız daha işin başında dilde/lisanda anlaşamıyoruz demektir. ELMA dediğimizde zihnimizde aynı şey çağrışıyorsa aramızda fikir birliği var demektir. Fakat biz ELMA derken ağaçtaki elmayı, siz de bir bilgisayar firması olan Elmayı anlıyorsanız aramızda fikir birliği olmasına rağmen anlayış birliği yok demektir. O zaman sormanız gerekir: HANGİ ELMA ? ..

Demek ki KUR’AN’A DÖNÜŞ argümanı artık yetmiyor ..

Kur’an üzerine inanç ve fikir birliği halinde olmamız da yetmiyor. Zaten yetseydi halimiz böyle olmaz; ortalık aynı Kur’an üzerine iman ve fikir birliği etmiş [gaza namına dindaş öldüren biçare dindaşlar] ile dolmazdı. Çünkü inandıkları ve hemfikir olduklarından aynı şeyi anlamıyorlar. [İnanç ve fikir birliği yetmez; anlayış birliği lazım] dediğimiz böyle bir şey. En azından en temel olanlar; ALLAH, KUR’AN, PEYGAMBER’den aynı şeylerin anlaşılması lazım. Aksi halde anlayış birliği olmadığı için birlikte hareket çıkmaz, havanda su döğeriz ..

Sahabe havanda su döğmedi. 40 yılda çölün içinden fışkırırcasına tarihin meydanına çıktılar ve gemileri yakar hale geldiler. Çünkü ALLAH dendi mi aynı hedefe yürüyor, KUR’AN dendi mi aynı yöne gidiyor, MUHAMMED dendi mi aynı mihver etrafında kenetleniyorlardı. Aralarında ANLAYIŞ birliği vardı. İnanç, heyecan, fikir, amel hep buradan çıkıyordu.

Ne zaman ki KUR’AN’ın, hüküm, ahkam, hakimiyet, devlet, adalet, kardeşlik, sadakat, ganimet, kabile vs. dediğinden Ali başka bir şey, Muaviye başka bir şey anlamaya başladı, o zaman üzerinde inanç ve fikir birliği ettikleri aynı Kur’an’ın ayetleri mızrakların ucunda karşı karşıya geldi. Çünkü ANLAYIŞ BİRLİĞİ  kalmamıştı ..

Kur’an aynı Kur’andı fakat soru değişti: HANGİ KUR’AN ? ..

Bugün 1400 kat daha fazla değişti …

Buradan [Tek tip düşünce olsun, herkes aynı şeyi anlasın]  demek istediğimiz sanılmasın ..

Demek istediğimiz farklı düşünmenin fikri zenginlik, aynı şeyi anlamanın birlikte hareket ve ortak akıl getirdiğidir. Biri diğerinin içinden çıkıyor, biri olmazsa diğeri olmuyor. Biri diğerinin anahtarı. Demek ki birlikte hareket ve ortak akıla ulaşmak için farklı düşünebilerek işe başlamak gerekiyor. Yalnız bir şartla: farklı düşünmek şiddetin gerekçesi ve aracı yapılmayacak ! ..

Şu üç kişiye ait üç söz ne demek istediğimizi çok iyi anlatıyor. Tercümanımız onlar olsun:

Konfüçyüs: [İnsanlar kelimelerin ne manaya geldikleri üzerinde anlaşmış olsalardı ihtilaf etmezlerdi]

Ammar bin Yasir: [Biz bunlarla [Emeviler] önce Kur’an’ın tenzili için savaştık, şimdi de tevili için savaşıyoruz]

Ali Şeriatî: [Hangi din? Halkların afyonu olan din mi? Halkların vicdanı olan din mi]

Bu nedenle KUR’AN’A DÖNÜŞ argümanı inanç ve fikir birliği sağlıyor ve fakat aynı şeyi anlamamıza yetmiyor ve yerimizde saydırıyor. Oysa Kur’an’ın dünyasına girmemiz, derinliklerine dalmamız, manasına ermemiz, maksadını kavramımız, bilincine erişmemiz gerekir. Aynı şeyi anlamanın yolları bunlardır. ANLAMAK ancak böyle böyle ortaya çıkan bir şey, değil mi ? ..

Sonra aynı şeyi anlayanlar aynı yöne giderler. Peygamberî firaset [Belki onların içinden daha iyi anlayan çıkar] diye boşuna dememiş. Önce İYİ ANLAMAYI  hedef göstermiş. İyi anlamak, onu ne olarak görmemiz gerektiğini kavramak demektir. İşte bunun anahtarı bu soruda: HANGİ KUR’AN ? ..

Bu Kur’an insanlığın vicdanı, bir yol gösterici,  şeksiz ve şüphesiz imana ulaşmak isteyen bir halk için sevgi ve merhamet rahmet kaynağıdır [45/20] İnsanlığa özünü hatırlatmadan  başka bir şey değildir [68/52]

Türkçe’de Bedevî:

1- Çölde yaşayan göçebe

2- Huysuz, ahlaksız anlamında kullanılıyor [Bakınız türk dil kurumu] KUR’AN’da ne anlamda kullanılıp kullanılmadığına bakılmadan [YOL YORDAM BİLMEZ, KABA SABA ÇÖL ARABI] olarak biliniyor. Oysa Kur’an’da tam 10 evet [on] yerde geçiyor.  Aşağıda hepsini tek tek verdik. Gelin birlikte okuyalım ve Kur’an’ın [Bedevîler] yani [el-A’rab] dediği kimmiş – kimlermiş birlikte görelim LÜTFEN dikkatlice okuyun ? ..

DEVAM..

(2): [Düşman birliklerinin geri çekilmeyeceğini sanıyorlardı. Eğer o birlikler bir daha gelecek olsa, iç bölgelerdeki BEDEVİLER [EL-A'RAB] içine gidip sizden gelecek haberleri oradan takip etmeyi tercih ederlerdi. İçinizde kalacak olsalar dahi savaşa pek asılmazlardı][Ahzab; 33/20]

Ayetin geçtiği pasajdaki [Ahzab; 9–27] ayetler İslâm tarihine HENDEK SAVAŞI olarak geçen olayı anlatmaktadır ..

Şöyle ki: Hicretin 5. yılında bütün düşman kabileler birleşerek Medine’de kendileri için tehdit olarak gördükleri Hz. Peygamber önderliğindeki oluşumu ortadan kaldırmak istediler. Başta Kureyş ve Gatafan kabileleri olmak üzere tüm düşman kabileler birleşerek 12 bin kişilik bir orduyla Medine’yi kuşattılar. Kuşatma yaklaşık bir ay sürdü. Hz. Peygamber Medine’nin etrafına hendek kazılmasını ve şehrin bu şekilde savunulmasını emretti. Tüm girişimlere rağmen hendekleri geçip şehre giremediler. Derken destanlaşan direnişe, çıkan korkunç bir kasırga da destek verince kabileler koalisyonu perişan oldu. Soğuk ve kum kasırgasına daha fazla dayanamayıp gerisingeri çekildiler [Bakınız: İbn Hişam, İbni İshak, Taberi]

Rivayete göre bunlar Müslüman olduklarını söyledikleri halde [mal, mülk, bağ, bahçe, evlâd-ı iyâl] bahanesiyle Hudeybiye seferine katılmayan Ğifar, Muzeyne, Cuhayne, Eşca, Elsem ve Zeyl kabilelerine mensup bedevîlerdi. Çünkü durumun kötü olduğunu, Mekkelilerin silahsız Müslümanları bir kaşık suda boğacaklarını düşünüyorlardı [Bakınız: Kurtubi, İbn Kesir, Zemahşeri]

Olaylar düşündükleri gibi gerçekleşmeyip Hudeybiye’de antlaşma sağlanarak Hz. Peygamber Mekke’ye dönünce durumlarını kurtarmak için mazeret ileri sürmeye başladılar. Fakat ileri sürdükleri mazeretler ilerleyen ayetlerde ikiyüzlüce bulunarak reddedildi. Demek ki Bedevî MAL VE EVLAT bahanesi ileri sürendir. Bunun için kenarda [badiye] durur ve işin içine tam girmez.

Bedevînin kim olduğu giderek netleşiyor değil mi ? ..

DEVAM ..

DEVAM ..

DEVAM ..

(6): [Bedevîler [el-A’râb] inkar ve nifak bakımından daha ileri ve ALLAH’ın peygamberine indirdiği hükümlerin sınırlarını tanımamaya daha yatkındırlar. Oysa ALLAH bilendir, bilgelik kaynağıdır][Tövbe; 9/97]

Görüldüğü gibi BEDEVİ [el-A’râb]  mal düşkünü olduğundan inkarı ve nifakı daha şiddetlidir. Çünkü mal canın yongası olduğundan ondan vazgeçemez. Öyle ki [Canımı al malımı alma] der. İşte bu şiddetli mal tutkusu yüzünden ALLAH’ın peygamberine indirdiği dinin sınırlarını tanımamaya daha yatkın olanlar Bedevî [el-A’rab] oluyor ..

Öyle ki mal ve para söz konusu olunca dinden bile çıkabilirler.  [Böyle din olmaz olsun, bizi yoksulluğa çağırıyor] veya [Böyle peygamber olmaz olsun, servetimde gözü var] derler.  Nitekim bunlar peygamber ölür ölmez irtidat etmiş, dinden dönmüşlerdir. Şu halde [Peygamberin ölümünden sonra çoğu Bedevî dinden döndü] demek, [Çoğu servet sahibi  dinden döndü] demekti ..

DEVAM ..

(7): [Bedevilerden [el-A’râb] kimileri yaptığı infakı zarar sayar ve [bundan kurtulmak için] size belalar gelmesini bekler dururlar. En kötü belalar kendilerine olsun! ALLAH her şeyi işiten, her şeyi bilendir][Tövbe; 9/98]

Ve Bedevî [el-Arab] tabirinin geçtiği son iki ayet ..

Hepsinde de [mal, ganimet, infak, tasadduk] geçiyor ..

Ayetlerin öncesini ve sonrasını okuyun, hiç şaşmadığını göreceksiniz ..

Bu durumda bir Kur’an kavramı olarak Bedevî, din konusunda ilkel kalan, henüz mübtediseviyesini aşamamış, İNANDIM demenin yeteceğini sanan, lafta kalan, ritüellere takılan, bunları dinin kendisi sanan, bunların ötesine geçip infaka, tasadduka, vermeye, paylaşmaya [öze, esasa] gelemeyen, bunun için de zenginlik tutkusunu aşamamış, dünya hayatına [mal ve metaya] bağlanıp kalmış, Kur’an kapısından Mamona yani [paraya] ayak basıp geçememiş kişi demektir. Onun için  İMAN ETTİK demeleri geçersiz olup BOYUN EĞDİK [dıştan kabul ettik] demeleri daha uygundur ..

Çünkü iman henüz kalplerine girmemiştir …

Çöl Arabistan’da değil. içimizdedir, içimizde ..

BEDEVİNİN İÇİ ÇÖLDÜR İÇİ ..

Gel gör ki en [tuzu kurular] bizimkiler çıktı. Çünkü takip edebildiğimiz kadarıyla destek eylemlerinde [İslamcılar] zinhar ağızlarına [EKMEK, AÇLIK, YOKSULLUK] kelimelerini almadılar, almıyorlar. Bu sözleri [boğaz davası] diye aşağıladılar, aşağılıyorlar ..

Keza sol guruplar da zihnar [ALLAH ALLAHUEKBER] diyemediler, diyemiyorlar ..

Oysa en azından saygı gösterip onların dilini kullanmaları gerekmiyormuydu ? ..

[ALLAH, EKMEK, ÖZGÜRLÜK] diye bağırılırken İslamcıların [ekmek], solcuların da [ALLAH] sözünden kaçtıklarını gözlerimizle gördük ..

Çok tuhaf ! ..

Tuhaftan da öte [ALLAH’ın sesi ile yoksulun sesini ayırma projesi] dediğimiz operasyonun trajik kurbanları olduğu bir kez daha ortaya çıktı. Bir taraf [açlık, yoksulluk, ezilen] diyor ALLAH diyemiyor, diğer taraf [ALLAH, din, iman] diyor, açlık, yoksulluk, emek diyemiyor ..

Nereden baksan tutarsızlık, nereden baksan ahmakça ..

Oysa Tunus’tan yayılan isyan dalgası bunu nasıl da aştı. İnsanlar ellerinde ekmeklerle yürüdüler ve meydanlar [Özgürlük, Ekmek, Onur, Allahuekber] sesleriyle inledi, inliyor. Bakın, Anadolu’nun bir köyüne veya kasabasına gidin. İnsanların yerde gördükleri iki şeyi alıp öperek yukarı koyduklarını göreceksiniz; KUR’AN ve EKMEK ..

KUR’AN ve EKMEK ..

ALLAH ve EMEK ..

ÖZGÜRLÜK ve ONUR ..

Yeryüzünde bundan daha yüce, bundan daha büyük bir dava var mıdır ? ..

EKMEK emeğin sembolüdür ..

EMEK Kur’an’da yegane insani değerdir; [İnsan için emeğinden başkası yoktur][Necm; 39] der Kur’an ..

Emeğin hakkı ALLAH’ın hakkıdır ..

Yoksula vermek ALLAH’a vermektir ..

Emeği sömürmek Kur’an’a göre en büyük günah olup ALLAH’a [şirk] koşmak demektir ..

Emek [sa’y], Açlık [cu’i] ve yoksulluk kavramları Kur’an söyleminin özüdür. Çünkü Kur’an bunların sesi, soluğu ve çığlığı olarak doğmuştur. Başta tevhid ve şirk olmak üzere diğer bir çok kavram bunlarla ilgilidir. İslam’ı bunlardan koparırsanız [tapınak dinine] ve [zengin eğlencesine] çevirmiş olursunuz ..

Nasıl mı ? ..

Bakın nasıl ..

[SA’Y]: Sözlükte kökü mastar olarak [çalışmak, koşmak] demektir.

Çaba, gayret [sa’y]

Mesâi, iş, çalışma [mesâ’î]

Bir adamı kendi emeği ile geçinir hale getirmek [is’â]

Koşuşmak, koşuşturmak [tesâî]

Laf getirip götüren [es-sâî]

Haber getirip götüren, postacı [sâî] kelimeleri bu köktendir ..

Görüldüğü gibi koşturma, çalışma, iş, mesâi anlamına gelen sa’y kavramı Türkçede ALIN TERİ dediğimiz şeyi çağrıştırır. Ayet [İnsanın emeğinden/alınterinden başkasını alma hakkı yoktur] ölümsüz ölçüsünü getiriyor. Ayette geçen insan için [li’l-insani] ifadesi sahiplik ifade eder ve insanın bir şeyi alması, kendine ait kılması manası verir. Bu nedenle Türkçede sa’y kavramını karşılayacak en iyi iki kelime EMEK ve ALIN TERİ sözcükleridir ..

[Alın] Eski Türkçe’deki [7.yy] [almak] sözcüğünden geliyor ..

[Alın] Türkçede şahsiyet, kişilik ifade eder ..

[Alın teri, alınyazısı, alnı ak yüzü açık, alnına kara leke sürmek, alnından silinmemek, alnından ter boşanmak] vs. sözlerinde geçen [ALIN] bu manadadır. Demek ki insanın şahsiyeti esasında [ALMAK] ile ilgili bir şeydir. Hep alanın hiç vermeyenin, yani kendi emeği ile geçinmeyen birinin kişilikli, şahsiyetli, alınlı, alnı açık olduğunu söylemek mümkün değildir. Nitekim [Eli ekmek tutmak, tuttuğunu koparmak, ekmeğini taştan çıkarmak, bir baltaya sap olmak] deyimleri de doğrudan bu kişilikle ilgilidir. Şu halde kişinin [şahsiyet] olması [alın teri] ile doğru orantılıdır ..

Öyle ya, kuran’ın fatiha suresinde ki, [Ancak senden yardım isteriz]  ifadesi boşuna söylenmiyor ..

Burada [Kimseden bir şey almayın, istemeyin ancak hep verin, dağıtın, paylaşın] mesajı vardır ..

Doğrusu bu son derece zor bir iştir ..

Zira insan kimseden yardım istemeden, yalnızca ALLAH’tan yardım isteyerek nasıl yaşabilir ? ..

Bunun manası nedir ? ..

Öyle görünüyor ki bunun amacı bütün görkemi ile hayatın içindeki [o tek kişilik insanı] öne çıkarmaktır.

İnsanın kendi imkânlarını, yeteneklerini, çabasını, emeğini, alın terini yüceltmektir ..

Çünkü sadece ALLAH’tan yardım istemek, ALLAH dış dünyada somut bir nesne olmadığı için sonuçta insanın bir başına kalması demektir. Bu durumda insan kendi çabası ve doğal yeteneklerine güvenmeli, yaşayan hayat ve açık tabiattan ekmeğini çıkarmalıdır. Bu aynı zamanda ALLAH’a dayanmak, O’ndan başkasına yönelmemek demektir. Zira hayat ve tabiat ALLAH’ın davranışı ve karakteridir. [Rezzak] sıfatının tecelligâhıdır. Yani alırken yaşayan hayata ve açık tabiata; ALLAH’ın rızkının tecelligâhına, verirken ise insanlara yönelen bir kişilik ..

Öte yandan [EMEK] kelimesi de eski Türkçe’de [7. yy] zahmet ve sıkıntı çekmek anlamına gelen [emgemek] sözcüğünden geliyor. Şu halde emek ve alın teri sözcükleri, koşturma sonucu terlemek, başkasından almamak için kendisi çalışmak, koşturmak, ter dökmek, bunun için zahmet ve sıkıntı çekmek, böylece kendi şahsiyetini oluşturmak manasında [sa’y] kelimesinin tam karşılığı olur ..

Demek ki emek ve alın teri yani [s’ay] insan hayatının yegâne değeridir ..

Bunun dışındaki tüm [almalar] başkasına ait olanı yani, [çalmalar] demek olur ..

Hiçbir emek sarf etmeden başkasının sırtından geçinenler, tek damla alın teri olmadığı halde hesapsız para kazananlar, çalanlar, çırpanlar, soyanlar.  Bunların hepsi emek hırsızları olup, yaptıklarının hesabını vermeden varlık âleminden çekilemeyeceklerdir. Mezara girerek kendini unutturduğunu sananlar yanıldıklarını anladıklarında iş işten çoktan geçmiş olacaktır. Şu halde Türkçede  [El emeği göz nuru dökmek, koşuşturmak, çalışıp çabalamak, ter dökmek, anasının ak sütü gibi helâl olmak] deyimleri [sa’y-u gayret] anlamında değer olarak vazediliyor ve insan için yegane edim buna bağlanıyor ..

[CU’İ]: [Açlık] demektir ..

Açlık Kur’an’da önemli üzerinde durulan bir kavramdır ..

Bir çok yerde geçer ama bir [terim] olarak şunu ifade eder; Malum, kıssaların anasında [Adem kıssası] ALLAH’ın istediği dünya [cennet], kimsenin [aç] yani [yeme-içme ihtiyacından mahrum] [çıplak] yani, [giyinme ve barınma ihtiyacından mahrum] [susuz] yani, [yaşamı sağlayan diğer temel ve zaruri ihtiyaçlardan mahrum] olmadığı ve [güneşin sıcağında yanmayan] [saldırı tehditlerine karşı güven içinde] bir dünyadır [Bakınız: Taha suresi 20/118-119]

Fakat bu bir takım muhterislerin kendi eleriyle yaptıkları yüzünden gerçekleşememektedir.

Kur’an bir ülkenin açlık ve şiddetli yoksulluğa düşme sebebini şöyle açıklar: [Bir ülke düşünün; halkı güven ve huzur içinde yaşıyor. Bolluk ve refah içinde yüzüyorlar. Derken ALLAH’ın nimetlerini inkar ediyorlar. Yaptıklarına karşılık ALLAH da onları açlık ve korkuyla tanıştırıyor][Nahl suresi 16/112]

Onların yaptıkları neydi ki açlık, yoksulluk ve korkuyla tanıştılar [tattılar] ? ..

Bunu anlamak için Kur’an’ın dünyasında özel bir anlama sahip [Allah’ın nimetlerini inkar etmek] tabirini iyi anlamak lazımdır. Bakın aynı sure içinde bu nasıl açıklanıyor: [Zenginler rızıkta üstün kılınanlar mallarını ‘Arada fark kalmaz, eşit hale geliriz’ diye yanındakilerle paylaşmıyorlar. Allah’ın nimetini mi inkâr ediyor bunlar][Nahl suresi  16/71]

Demek ki bir ülkede açlık ve yoksulluk [kavmin zenginlikten şımarmış ileri gelenlerinin] yani [üsttekilerin] mülkiyet hırsıyla [alttakiler] ile eşit hale gelmek istememeleri yüzünden olmaktadır. Bu durumun sürüp gitmesi ALLAH’ın nimetini [rızık ve rızık kaynaklarını] inkar ve halka karşı işlenmiş bir suçtur ..

Bugün için açlık ve yoksulluk Kur’an’ın mantığı açısından birinci dereceden bir sorundur ..

Bütün her şey bundan sonra gelir ..

[Açlık, korku ve ürünlerden eksiltme ile imtihan edilme] sanıldığının aksine, ALLAH’ın bunları kullarına musallat edip gökten olup bitenleri seyretmesi değildir. Bilakis rızık ve rızık kaynaklarını mülkiyetlerine geçirerek açlık ve yoksulluğa neden olanlar engellenmezse bunların sürüp gideceği, belamızı kendimiz istediğimiz için ALLAH’ın da bunu bize tattıracağının varlığın [hayatın] diliyle konuşularak hatırlatılmasıdır ..

Kur’an’da yoksulluk kavramı ise bir değil; bir çok kavram halinde geçer ..

EN ÖNEMLİLERİ ŞUNLARDIR:

[FUKARÂ]: [Fakirler] demektir. Kök olarak [Omurga kemiği kırılmış] manasındadır ..

Türkçe’de [fıkra] da aynı kökten. Bu durumda [fıkra anlatmak] yazı gibi tüm ayrıntıları içermeyen, kırılmış omurga gibi atlanmış, kırık anlatım demek. Eskiden köşe yazarlarına [fıkra muharriri] denirdi. Yani anlatımı zayıf, konularını derinlemesine ele almayan, üstünkörü yazan manasında.  Bu arada Arap zayıf deveye de [fakr]  demiş ..

Terim olarak fakirin, türlü tanımlar yapılmışsa da üzerinde ittifak edilen görüş [temel ve zaruri ihtiyaçlarını karşılayamayan kimse] olduğudur. Bunlar da insanoğluna şu dünyada lazım olan yeme-içme, giyinme ve barınma ihtiyaçlarıdır. İşte bunları kendi çabası ile karşılayamayan kimseye fakir veya yoksul diyoruz. Kişi bunları karşılayamayınca beli bükülüyor, [omurgası kırılıyor] ve dik duramaz hale geliyor. Kur’an’da yoksuluk için en çok kullanılan kavram budur. Hemen hemen tüm zekat, infak, sadaka, karz, i’ta vb. vermeye yönelik ayetlerde ilk sırada geçer ..

Günümüzde [İŞSİZ] kategorisine takâbül ettiği söylenebilir ..

Çünkü işsizin yeme-içme, giyinme ve barınma ihtiyaçlarını karşılayacak bir işi olmadığı için geliri de yoktur ..

Bu durumda işsiz beli bükük, omurgası kırık kişi olur ..

[MESÂKİN]: [Yoksullar] demektir. Kök olarak [sakin olan, susan, duran, dinen şey] manasındadır. [Sukûn] hareketin durması, [seken] ise mülkü olmadığı halde kira veya başka bir şekilde evde oturmak demektir. [Meskûn mahal] veya [Mahalle sâkinleri]  buradan gelir ..

Fukarâ ile mesâkin arasında şöyle bir fark olduğu söylenebilir: Fukâra işsiz olduğu için zaruri ihtiyaçlarını karşılayacak gelirden yoksun olanlar,  mesâkin de işi olduğu halde geliri zaruri ihtiyaçlarını karşılamaya yetmeyenler, bu nedenle de geçim sıkıntısı çekenler demektir. Öyleki işi olduğu, kira da olsa bir evde meskun bulunduğu için görenler onu hali vakti yerinde birisi sanmaktadır. Halbuki geliri zaruri ihtiyaçlarını bile karşılamaya yetmemekte, geçim sıkıntısı çekmekte ve bunu da sâkin durarak, susarak kimselere söylememektedir. İşte [mesâkin] budur ..

[BÂİS]: [Şiddetli sıkıntı çeken] demektir. Şiddetli darlık, yokluk, çaresizlik, açlık, savaş manalarına gelir. Fukarâ ve mesâkin’den daha şiddetli yoksulluğu ifade eder. İbn Abbas’a göre Bâis, şiddetli yoksulluğu yüzünden ve elbisesinden belli olan kimsedir.  Çünkü fakirin fiziki görünümü böyle değildir. Fakirin elbisesi temizdir ve yeterli gıda aldığı da yüzünden belli olmaktadır [Bakınız: Razi]  Bu durumda Bâisûn, şiddetli fakr-u zaruret içinde olduklarından istemek zorunda bırakılan hatta yalvartılan [yalınayaklıları] ifade eder.  Kur’an’da [el-Bâise’l-Fakîr] şeklinde geçer [Bakınız: Hacc suresi 22/28]

[MUMLİG]: [Fakir düşmekten korkan] demektir. Kur’an’da şöyle geçer: [Yoksulluk korkusuyla çocuklarınızı öldürmeyin][En’am suresi 6/151] [Yoksulluk korkusuylaçocuklarınızı öldürmeyin. Onları da, sizi de biz rızıklandırırız. Onları öldürmek gerçekten büyük bir günahtır][İsra suresi  17/31]

Mumlig ile memluk arasında yakınlık olduğu anlaşılıyor ..

Memluk başkasına köle olmuş kimse demektir ..

Kur’an’ın indiği dönemde Mekkeliler kız çocuklarını diri diri toprağa gömmekteydi ..

Çünkü yoksulluk belasından Mekkeli tefeci bezirgânlardan borç para almakta, daha sonra bunları ödeyememekte ve tefeciye köle olmaktaydılar. Eşlerini ve kızlarını da onlara vermekte ve umumhanelerinde çalıştırılma zilletine katlanmak zorunda kalmaktaydılar. İleride kızlarının başına bu gelmesin diye de çocuklarını diri diri gömmekteydiler. İşte bu çeşit yoksulluk [İleride tefecinin eline düşerek yoksullaşır, ona köle olur, beni, eşimi veya kızımı ne olur bırak diye yalvarmak zorunda kalırım] korkusunu ifade ediyor. Onun için olsa gerek [mumlig], sözlüklerde [boyun eğen ve yalvaran yoksul] diye tarif edilmiş [Bakınız: İbn Manzur]

[MAHRÛM]: [Yasaklanmış] demektir. Türkçe’de de kullanılan [mahrum bırakılmak] manasındadır. Diğer yoksulluk kavramlarından farkı elinden bir iş geldiği, bilgisi ve becerisi olduğu halde haksız yere bunları kullanma imkanı kendisine verilmeyen, yasak konan, engellenen, bundan dolayı da yoksul ve muhtaç duruma düşen demektir. [Kamu hizmetinden mahrumiyet] bunu ifade eder. Kur’an’da zenginlerin malında yoksullar  için hak olduğu söylenirken geçer [Bakınız: Zariyat; 19/51, Mearic; 50/25] Genel olarak da ALLAH’ın yarattığı rızık ürün ve rızık kaynaklarından üretim araçları mahrum bırakılan bütün yoksulları ifade eder ..

[MUHTAÇ]: [İhtiyaç sahibi] demektir. Hacet, ihtiyaç, muhtaç kelimeleri buradan gelir. Kur’an’da ALLAH’ın yarattığı rızık [ürün] ve rızık kaynaklarına [üretim araçları] insanların ihtiyaç duyması manasında kullanılır. ALLAH evcil hayvanları yaratmıştır ki insanlar yiyeceklerini ve binitlerini onlarla karşılasın diye. Nice faydaları olan bu hayvanlarla [ihtiyaçlar] giderilir [Mu’min suresi 40/850]

Gemiler, su, ırmak, deniz, toprak, bahçe ve madenlerde de nice faydalar vardır. Bütün bu rızık ve rızık kaynakları insanlar içindir.  Fakat bunların etraflarına [çit] çevirilip özel mülkiyete alınması yüzünden ALLAH’ın kullarından kimileri buralara sokulmamakta, dışarıda tutulmaktadır. İşte [muhtaç] bunlardan uzak tutulan, yararlandırılmayan kimsedir. Oysa [iman] kalplerine yerleşmiş olanlar ve daha önceden buralara [rızık ve rızık kaynaklarına] yerleşenler, sonradan gelenleri  [hicret edenleri] sevgiyle bağırlarına basarlar ve onlara verilenlerden dolayı haset etmezler. Kendilerinin [ihtiyacı] olsa bile onları kendilerine tercih ederler. Kim bencilce hırslarından [servet, siyaset, şehvet, şöhret] tutkusundan arınırsa işte onlar kurtulmuştur [Bakınız: Haşr suresi 59/9]

[SÂİL]: [İsteyen] demektir. Daha doğrusu istemek zorunda kalan manasındadır. Yukarıdaki [Bâis] ile benzer anlamdadır. Bâis’de istemenin nedeni [şiddetli fakr-u zaruret] öne çıkarılırken, Sâil de şiddetli fakr-u zaruretin sonucu [isteme, dilenme, yalvarma] öne çıkarılır. Bu duruma düşmüş olan için peygambere şöyle ‘emredilir’; [Sakın isteyeni/yalvaranı azarlama][Duha suresi 93/10] Keza bu tabir, ALLAH’ın, yarattığı dünya nimetlerini ona ihtiyacı olanlar/isteyenler arasında EŞİTÇE takdir ettiğini söylerken de kullanılır: [Yeryüzünde sabit dağlar yarattı. Yeryüzünü (rızık ve ürünlerle) bereketlendi. Orada ihtiyacı olanlar/isteyenler (sevaen li’s-sâilîn) eşitçe (paylaşsın) diye dört günde (dört mevsim) gıdalar takdir etti][Fussilet suresi  41/10] Sâil, aynı zamanda suâl soran demek, mes’ele de buradan gelir. Dolayısıyla soru soranı, bir mes’elesi olduğunu söyleyeni, senden yardım isteyeni sakın azarlama, küçük görme manasına da gelir ..

[YETİM]: [Öksüz] demektir. Arapların [eşsiz inci] [durre yetim] sözünden alınmıştır. İnci nasıl diğer taşlar arasında benzersiz ise yetim de diğer insanlar arasında kimsesi olmaması bakımından benzersizdir. Öksüz, eski Türkçe’de [8.yy] Anne [ög] kelimesinin [süz, sız] olumsuzlama ekiyle kullanılmasından geliyor. Göğüssüz [öğ-süz] yani yaslanacak bir anne göğsü bulamayan demek. Kur’an’da yukarıdaki sâil için söylenen aynen yetim için de söylenir: [Sakın öksüzü hor görme/üzme][Duha suresi  93/9]

Daha geniş açıdan bakarsak, bugün için kimisi annesi babası olmama anlamında, onları bir şekilde kaybetme anlamında, kimisi toplumu içinde yalnız kalma anlamında öksüzdür. Babası, annesi olmayan, toplumunda yanlış anlaşılan, doğruyu söylediği için dokuz köyden kovulan, onca gürültü arasında sesini duyuramayan, sözü yarım kalan, dışlanan, mahkûm edilen, çaresiz kalan, kapısı çalınmayan, unutulan, terk edilen, taşlanan herkese öksüz demek icap eder ..

Mağaradan şehre inen adam [Hz.Muhammed][selam O'na][Beni örtün, beni örtün] dedi ..

Eşi Hatice onu şöyle teselli etti: [Sen öksüzü korursun, yoksulun yanında olursun ve asla yalan söylemezsin. Bu duyduğun ses İbrahim’e, Musa’ya, İsa’ya gelenin aynısı Namus-u Ekber’dir, korkma]

Bu sözler daha sonra Mâun adıyla sure oldu, ayetleşti ..

Öksüzü korumak ..

Yoksulun yanında olmak ..

Ve asla yalan söylememek ..

Yol varsa budur bilmiyorum başka çıkar yol.

Ey [emek, açlık, yoksulluk] kelimelerini ağızlarına alamayan tuzu kurular ! ..

[Öksüzü korumadan] [yoksulun yanında olmadan] İslam mı olur sanıyorsunuz ? ..

Altlarında milyon dolarlık jiplerle, işçisinin üç kuruşuna göz dikenler,  Biraz daha olsun, daha fazla olsun derken, ayaklar altında ezilenleri görmeyenler, ALLAH’ın eşit olarak taktir ettiği kainatı çitlerle çevirip hepsi benim, ben sana yeterince veririm diyenler, Mülk ALLAH’ındır sözünü dillerinden düşürmeyip ALLAH’ın mülkünde, ALLAH’ın kullarını ezenler, bahşiş olarak bir askari ücret verirken, askari üçretlinin emeğine göz dikenler ..

Nereye gidiyorsunuz ? ..

Sizinki hangi din ? ..

Dünya tarihinde insanlığa mal olmuş böyle bir kıssa var mıdır ? ..

Sümer tabletlerinden Babil teolojisine, Yunan mitolojisinden Kızılderili efsanelerine kadar bu denli evrensel, kalıcı ve doğrudan insanlık macerasını özetleyen bir kıssa sanırız ki, anlatılmamıştır. Ali Şeriati’nin dediği gibi [YARATILIŞ KISSASI] bütün milletlerin din ve mitolojilerinde var. Değişik versiyonlarıyla nesiller boyu anlatılıyor. Galiba onu bu denli önemli kılan, bir taraftan [KÖKEN] anlatısı olması, diğer taraftan da [BENİ BANA, SENİ SANA, ONU ONA, BİZİ BİZE] anlatıyor olduğundan olsa gerek ..

Çünkü her doğan çocuk bir ADEM’dir ..

Ve her doğan çocukla birlikte ADEM KISSASI yeniden başlar ..

Farklı dini metinlerde [Adem/Adam], [Yaratılış], [Adem-Havva], [İblis]  şeklinde ifade edilen [KISSALARIN ANASI] yani adem, yani yaratılış kıssası aslında içimizdeki savaşı/çatışmayı ve HAYAT denen MEÇHULE GİDEN yolculuğumuzu anlatmaktadır. Anlatılan biziz; ben, sen, o hepimiz. Bu nedenle kesinlikle üzerimize alınarak; [yaşayan kıssa]‘ya dönüştürerek okumamız gerekiyor ..

Bundan dolayıdır ki, şimdi tüm bildiklerinizi unutun ve gelin [ADEM KISSASINI, YARATILIŞ KISSASINI] birlikte okuyalım ..

Malum, KUR’AN’da 23 kıssa, 22 de mesel yani [örnek] anlatılır. Kıssaların anası, yani [Adem kıssası] ise Kuran’da toplam yedi yerde geçer [Bakara; 30–38, A’raf; 11–24, Hicr; 21–44, İsra; 61–65, Kehf; 50–51, Taha; 115–127]. Kıssa’nın en geniş toplu özeti ise Araf suresinde verilir. KISSALARIN ANASI dememiz Kur’an kıssalarının kendi iç bütünlüğü açısından da boşuna değildir. Çünkü diğer tüm kıssalar ondan doğar ve bir yönüyle onu açıklar ..

Örneğin;

Şeytanın üstünlük iddiasını Firavun’da ..

Yıkılmayacak bir mülke sahip olma hırsını’ Karun’da ..

Beni sen azdırdın [Allah böyle istedi] iddiasını Haman’da ..

Tanrılaşma/ölümsüzleşme arzusunu Firavun ve Nemrud’ta ..

Doğruluk ve dürüstlük yolunun üzerine oturma iddiasını yol başlarına oturmuş, şehre hakim dokuz çete’de ..

Yasak ağaçtan yeme uyarısını Salih’in devesinde ve Talut’un sudan içmeyin uyarısında ..

Adem tövbesini peygamberlerde, Salihlerde ..

ALLAH’ın yardımını, Musa’nın Kızıldeniz’den geçişinde ..

Adem’in ALLAH’tan kelimeler almasını, İsa’nın ALLAH’ın sesi [kelimesi] oluşunda buluruz ..

Bütün kıssalar KISSALARIN ANASI ile bir yönüyle irtibatlıdır. Diğer tüm kıssalar kıssaların anasıyla; kıssaların anası da bizimle irtibatlıdır. Döner dolaşır beni, seni, onu; bizi anlatır. Bu nedenle [dinî zihin] de, olup biteni izah edercesine  [Şeytan da beni ateşten onu toopraktan yarattın, ben ondan üstünüm demişti]. Veya [Şeytan, Adem’i ve eşini yıkılmayacak bir mülk vaadi ile kandırmıştı, bunlar boş işler, dikkat etmek, haddi aşmamak lazım] vs. türünden değerlendirmeler yapılır. Bitmek tükenmek bilmeyen bir yorum zenginliği yaratılır. Her vesile ile bağlantılar kurulur ve KISSALARIN ANASI her daim yaşar ..

Bu açılardan bakılınca Adem kıssası gerçekten kıssaların anasıdır ..

Onda hayatın özü ve özeti vardır ..

Aşağıda kıssayı Kur’an’da geçen yerleri tarayarak iki [sahne] halinde topladık. Birinci sahneye Begoviç’in tabiri ile [semavî prolog] yani  [gökteki ilk konuşma], ikinci sahneye de [yerdeki diyalog] dedik. Birinci sahnede konuşmalar ALLAH, Melekler ve İblis arasında geçmekte, ikinci sahnede ise ALLAH, Şeytan, Adem/Adam ve Eşi yer almaktadır. Birinci sahnedeki teorik muhayyile, ikinci sahnede pratik gerçekliğe dönüşmektedir. Edebiyat diliyle söyleyecek olursak, birinci sahneye tümden [gerçeküstücü] anlatım tarzı hakimken, ikinci sahnede [toplumsal gerçekçi] eğilim görülür ..

Bu haliyle KISSALARIN ANASININ tarih boyunca bir çok edebiyatçı, şair, filozof , bilge ve yazı ustasına ilham kaynağı olduğunu görüyoruz. Mesela Yusuf Has Hacip’in Kutadgu Bilig adlı eseri bu tarzda yazılmıştır. Yusuf Has Hacip anılan eserinde dört kişiyi birbiri ile konuşturur: Kün-Toğdı adalet/kanun, Ay-Toldı mutluluk, Oğdülmiş akıl, Odgurmış akibet’tir. Eser boyunca bunlar birbiriyle konuşur ve insan, hayat, mutluluk ve gelecek hakkında öğütler verilir. Bireysel ve toplumsal kurtuluşun yolları gösterilir. Tarihin yükseliş ve çöküş yasaları anlatılır. Eflatun’un Devlet’i de aşağı yukarı böyledir ..

KISSALARIN ANASINDA da esas amaç budur ..

Kıssa sembolik kavram ve ifadeleri ile gerçeküstücü anlatımın dini örneğini teşkil eder ..

Önceki çağların dini metinleriyle irtibatlı yüksek derecede bir dini edebiyat ve metafizik kavramsallaştırma görülür ..

Malum Kur’an’ın ahlak, hukuk, siyaset ve doğa ile ilgili ayetlerini sembolik okuma imkanı pek yokken, özellikle metafiziği kavratma amaçlı anlatılarında ve kıssalarda bol miktarda sembolik kavram ve ifadeler görürüz. Bu açıdan kıssaların anası aynı zamanda KUR’AN’IN SEMBOLİK OKUNUŞU’na gayet güzel bir örnektir ..

Kıssada anlatıcı, bir gerçek varlık olarak ALLAH’tır. ALLAH’ın insan öncesi yarattığı ve yaratıldığı hal üzere olan tüm varlıklar; yeryüzü, gökler, geceler, gündüzler, dağlar, nehirler, yıldızlar, bulutlar, yağmurlar, bitkiler, ekinler, rüzgarlar vb. alemdeki tüm iyilik güçleri Melâike/Melekût olarak ifade edilirler. Teşhis yani [kişileştirme] ve intak, yani [konuşturma] sanatı çerçevesinde bütün bunlar Melekler adıyla konuşan, canlı bir varlık halini alarak dile gelip konuşurlar. Sonra Adem/Adam/İnsan olarak iç dünyamız konuşturulur. İçimizdeki [kötülük dürtülerine] birinci sahnede İblis, ikinci sahnede Şeytan denir. Adeta şavkımıza ayna tutulur ve içimizde ne gibi bir canavarın yattığı ve hangi hallerde uyanıp bizi yoldan çıkaracağı haber verilir ..

Sözü daha fazla uzatmadan kıssaya geçelim ..


[Birinci sahne]

ALLAH: [Yeryüzünde bir halife var edeceğim]

MELEKLER: [Biz seni övüp yüceltiyoruz, orada kan dökecek birisini mi]

ALLAH: [Sizin aklınız ermez, Ben bilirim. Eğer biliyorsanız eşyanın isimlerini söyleyin bakalım]

MELEKLER: [Sen Yücesin, bize öğrettiğinden başkasını bilmeyiz, her şeyi bilen Sensin]

ALLAH: [Ey Âdem! Eşyanın isimlerini söyle bakalım [deyince isimleri saydı]. [Size göklerin ve yerin bilinmez derinliklerini, bildiğiniz bilmediğiniz her şeyi yalnız Ben bilirim dememiş miydim ? .. [Haydi] Âdem’i selâmlayın] [İblis dışında hepsi selâmladı; o ise karşı geldi, büyüklük taslayarak reddedenlerden oldu. İblis cinlerdendi ve Rabbinin emri dışına çıkmıştı. Ben onlara ne göklerin ve yerin yaratılışında, ne de kendilerinin yaratılışında bir rol vermedim/şahit tutmadım]

ALLAH: [Ben sana emretmişken neden selâmlamıyorsun]

İBLİS: [Ben ondan daha üstünüm. Çünkü beni ateşten yarattın, onu topraktan. Kuru balçıktan yarattığın birisine secde edecek değilim]

ALLAH: [Öyle mi, yıkıl karşımdan, burada büyüklük taslamak senin haddine değildir, aşağılık küstah, defol, Ceza gününe kadar lanet sanadır]

İBLİS: [Bana kıyamete kadar mühlet ver]

ALLAH: [Peki, mühlet verilenlerdensin]

İBLİS: [Beni azgınlığa ittiğin için ben de senin o doğruluk ve dürüstlük yolunun üzerine oturacağım. Önlerinden arkalarından, sağlarından sollarından onlara sokulacağım. Çoğunu şükredenlerden bulamayacaksın. Onlara yeryüzünde olan şeyleri süslü göstereceğim ve onların hepsini azdıracağım. Ancak saf bir yürek temizliği içinde olanlar hariç]

ALLAH:  [Ben de işte bu doğruluk ve dürüstlük yolu üzereyim! Kullarım üzerinde senin bir gücün olmayacak. Haydi, yerilmiş ve kovulmuş olarak defol, Yemin olsun ki insanlardan kim sana uyarsa, hepinizi cehenneme dolduracağım] [Bknz: Bakara; 30–38, A’raf; 11–24, Hicr; 21–44, İsra; 61–65, Kehf; 50–51, Taha; 115–127]

Görüldüğü gibi ALLAH, [yeryüzünde] bir [halife] var edeceğini ilan ederek kıssaya başlıyor ..

Bu, halife olacak kişinin yani, [Adem/Adam] öbür dünyadaki cennetten veya başka bir alemden gelmediğini gösterir. Kıssada anlatılan cennet bu dünyadadır ve evrensel adalet ve barış yurdu yani, [dâru’s-selam] anlamında ebedi ve ideal ülkedir. Önce bu ülke/diyar kurulmuş ve içinde Adem ve eşi [insanlar] yaşıyor olarak resmedilmekte ve ne yaparlarsa böyle bir nimeti kaybedecekleri ve oradan çıkıp yeryüzüne [cehennemi bir hayata/kaosa/çatışmaya/kin ve düşmanlıklar içinde] dağılacakları anlatılıyor. [ikinci sahnede daha geniş gelecek]

HALİFE sözlükte mastar olarak [Birinin yerine geçmek, arkasından gelmek, vekil, önder, lider, imam olmak] anlamındadır. Bu kökten gelen kelimeler Kuran’da 130 yerde geçer, ve Toplam beş anlamda kullanıldığını görürüz:

1- Arkadan gelen, peşi sıra [halef]

2- Önder, lider, imam, başkan, iktidarı elinde tutan [halife]

3- Karşı çıkmak, karşıt olmak [muhâlefet]

4- Sözünden dönmek [ihlâf]

5-Anlaşmazlık [İhtilâf]

Bu ayette ilk iki anlamda kullanıldığı anlaşılıyor. Dolayısıyla ayet; [Yeryüzünde şu ana kadar yaşayanların ardından, onlardan sonra daha gelişmiş bir varlık yaratacağım, bu varlığa yeryüzünün önderliğini vereceğim] demek olur. Arapçada devenin gebe kalmasına [halifetu’n-nâgatu] deniliyor. Bu durumda halife önceki bir şeyin rahminde varlığı mayalanmış olanın doğması, ortaya çıkarılması demek olur ..

ADEM sözcüğünün [yeryüzü toprağı] anlamına gelen yani, [edimu’l-arz] kelimesinden türediği en sahih görüştür. Buna göre insan türüne [Âdem] adının verilmiş olması YERYÜZÜNDE OLMUŞ OLMASINDANDIR ..

Nitekim Arapça’da esmerliği artmak [udûme]
Esmer, kara, yağız [edmâ]
Etle deri arası tabaka [edeme]
Gökyüzü [edîmu’s-semâ]
Gece karanlığı [edîmu’l-leyl]
Bir şeyin dış kısmı [edîmu’ş-şey]
Deri, cilt [edîm] kelimeleri bu köktendir ..
Sümercede babam anlamına gelen [adamu]  Asur-Babil dilinde yapılmış, meydana getirilmiş, ortaya konulmuş, çocuk, genç anlamındaki [adamu] Sabiî dilinde kul, insan anlamına gelen [adam] Türkçede insan, kişi anlamına gelen (adam) ve batı dillerinde (edmurd, edward) sözcükleri de aynı köktendir. İbranicede (adam) insan türü için kullanılan müşterek isimdir. Tevrat’ta insan türü anlamında beş yüzden fazla yerde geçer ..

Kıssada Âdem [Adam] önceki varlıklara nazaran daha gelişmiş, bilgi, akıl, kavram üretme, eşyaya isim koyma, konuşma ve dil yetenekleriyle donatılmış, ev yani, [beyt] yapan, ahlak ve hukuk üreten [insanı] temsil etmektedir ..

İBLİS Sözlükte [Hayret eden, şaşan, hayırsız olan, üzgün bezgin olan, surat asan, ümitsiz olan, şaşkınlığından dolayı susan, şaşakalan] anlamına geliyor. Akadçada Be’el, Baal; Efendi, Tanrı anlamında, Eski Filistin halkı tanrılarından Be’el zebub’a İbranîlerin verdiği aşağılayıcı isim olarak da kullanılmıştır. Yine Yunancaya iftiracı, kara çalan anlamında Diabolos, İngilizce’ye kötü ruh, şeytan anlamında Devil olarak geçmiş ..

İnsanoğlundaki kötülük temayülü veya dürtüsünü temsilen kıssanın semavî prolog yani, [gökteki ilk konuşma] adını verdiğimiz birinci bölümünde iblis, yerdeki diyalog adını verdiğimiz ikinci bölümünde şeytan olarak geçtiğini görüyoruz. Kıssanın Kuran’da geçtiği yedi ayrı yerde aynı şekilde ilk bölümde iblis, ikinci bölümde şeytan olarak geçmektedir. Gökte iblis adıyla şahıslaştırılan bu temsil, yerde şeytan veya şeytanlar olarak ifade ediliyor. [Adam] içindeki bu kötülük dürtülerine kapılarak yanlış işler yapmamalıdır mesajı veriliyor ..

SECDE Arâmicede [İbadet etmek, selamlamak, yere kapanmak] demek olan [SGD] kökü, anlamını koruyarak fakat orta harf değişikliği ile Arapça’ya [SCD] olarak geçmiş. Ayette saygı göstermek amacıyla selâmlama, selâm durma, tazim için ayağa kalkma anlamında kullanılıyor. Türkçe’de birine selâm durmak, saygı için ayağa kalkmak dediğimiz şey Arapçada yere kapanmak, eteğine yüz sürmek, ayaklarına kapanmak olarak kullanılıyor. Her ikisi de saygı ve tazim için yapılır. Katade, [Onun için secdelere kapandılar][Yusuf; 100] ayeti hakkında, [O zaman insanların birbirine selâmı secde etmek şeklindeydi” der. Yine bir rivayette Muaz bin Cebel Yemen dönüşü Hz. Peygamber’e saygı maksadıyla secdeye kapanır. Hz. Peygamber bu yaptığının ne olduğunu sorması üzerine Yahudi ve Hristıyanların büyüklerine böyle yaptığını gördüm, bu peygamberlerin selâmlamasıymış] der. Hz. Peygamber’de [Onlar peygamberlere iftira etmişler] karşılığını verir. Yine Hz. Ali huzuruna giren birisinin secdeye kapanması üzerine onu doğrultarak [Bana değil ALLAH’a secde et] der. Bunlardan hareketle ayette geçen secdenin ibadet değil; teşrif, saygı, selâmlama anlamında olduğu söylenmiştir [Bknz: Razi]  Çünkü ALLAH’ın kendisinden başka birisine bildiğimiz anlamda secde edilmesini emretmesi teolojik açıdan proplemlidir ..

Şu halde kıssada [secde] kavramıyla, varlık sahnesine çıkacak olan [adam]‘a diğerlerinin [yerlerin, göklerin, ekinlerin, bitkilerin, yağmurun, rüzgarın vs] saygı göstermesi, özgür irade, bilinç, akıl, kavram üretme, eşyaya isim koyma ve konuşma yeteneği ile geldiğinin, dahası bunun bir değer/avantaj yani, [fadl] olduğunun kabul edilmesi anlatılmak istenmektedir ..

Kıssada İblisin [ateş] ve [toprak] kıyaslaması yapması genellikle insanların birbirine [senlik-benlik] kavgası yüzünden zarar verdiği, insan olarak bir tarafımızın ateş; kıskançlık, bencillik, çekememezlik, kendini beğenme, kibir, üstünlük taslama, öfke, hırs, şer saçma, acı verme, yakıcılık gibi dürtülerden oluştuğu, diğer tarafımızın ise toprak; sükunet, bağışlama, tevazu, hayır üretme, ayıp örtme, kanaatkarlık, vb. özeliklerinden oluştuğu, bu ikisinin içimizde çatışma halinde olduğu, dolayısıyla insanın topraktan yana olması gerektiği çünkü yaratılış hamurunun ondan karıldığı yani [ondan yaratıldığı] ateş-çamur temsilleri ile anlatılıyor. Çünkü ateşin ve toprağın temsil ettiği insani özellikler kadim dini metinlerde hep böyle anlatılır. Demek ki şeytanın ateşi gerekçe göstermesi gibi, biz de, derimizi, dilimizi, ırkımızı, cinsiyetimizi, bölgemizi, kavmimizi vb. gerekçe göstererek üstünlük iddiasında bulunmamalı, bunlara dayalı hırs içinde olmamalı, toprak gibi mutevazi ve kanaatkar olmalıyız ..

ALLAH’ın [Defol, aşağılık küstah] diyerek huzurundan kovduğu şey ontolojik varlık olarak İblis şeklinde kişileştirilmekte ve fakat bununla insanoğlundaki kibir, kendini beğenme, haset, ihtiras, üstünlük taslama, öfke, şehvet gibi [sen-ben] kavgasını körükleyen dürtüler dışlanmaktadır. Kovulan bu dürtülerdir. İnsanoğlu, bu dürtüleri kabardığında onları [aşağılık küstah, defol] diye kovmalıdır ..

İBLİS CİNLERDENDİ: Ben onlara [iblis/şeytan, cin] ne göklerin ve yerin yaratılışında, ne de kendilerinin yaratılışında bir rol vermedim/şahit tutmadım [Kehf; 50-51] ifadesi şeytanların ve cinlerin bizatihi ontolojik varlıklar olmadığını, insanın arazı olduğunu yani insanla ilgili/ona bağlı bir durumu ifade ettiğini gösterir. Ayrıca [Kullarım üzerinde senin [iblisin/şeytanın/cinin} bir gücü yoktur [Araf; 41-43] ifadesi de bunu destekler ..

Aynı şekilde Yaratma ikinci [bir ortak/şef’i] olmadan yalnızca kendisinin ALLAH’ın iradesi iledir [Yunus; 10/3] ayeti de meleklerle ilgili aynı durumu ifade eder. Yani ALLAH yaratmayı direk kendisi yapar, ikinci bir güce [melek diye ayrı bir varlığa] rol vermez, onu ortak yapmaz. Melekler ALLAH ile ilgili/O’na bağlı bir durumu [niteliklerini, sıfatlarını, melekelerini, yerde ve gökte yarattıklarını/melekûtu] ifade eder. Örneğin [ikişer, üçer, dörder kanatlı melekler] ifadesi hız ve kuşatıcılıktan mecazdır. Yani ALLAH’ın bir işi en hızlı ve en kuşatıcı bir şekilde [tüm kanatlarıyla/bütün yönleriyle] yaptığını anlatır. Keza [Onun kürsüsünü o gün sekiz büyük melek taşır] ifadesi de egemenlik ve üstünlükten mecazdır. Yani o gün [kıyamette] ALLAH her şeye egemendir ve her şeyin üstündedir, bütün yer ve gök güçleri yani [melekût] O’nun emri altındadır denmek istenir ..

Şeytanın ALLAH’ı [Beni azgınlığa ittiğin için] diyerek itham etmesi, insanoğlunun yaptığı bir kötülüğü ALLAH’a atfetmesi ve [ALLAH böyle istedi] demesini ifade eder. Özellikle din adına konuşanlar yaptıklarını [ALLAH öyle istediği için] yaptıklarını söylerler ki dışlanması/kovulması gereken Şeytani bir haslettir ..

[Sağlarından, sollarından, arkalarından, önlerinden sokulacağım] temsilî ifadesi Türkçede [Akla hayale gelmedik yollardan], [Hiçbir fırsatı kaçırmadan, her fırsatta], [Kafasında kırk tilki dolaştırıp hiç birinin kuyruğunu birbirine değdirmeden], [Bin bir dolap çevirip düzen kurarak] diye ifade dediğimiz manayı çağrıştırır. İnsanın içinde böyle dürtüler kanın damarda dolandığı gibi dolanır ve [kötülük] dediğimiz şey buradan gelir ..

Sağımızdan, solumuzdan, arkamızdan, önümüzden sokulmak nedir ve nasıl olur? Şeytan devam ediyor: Onlara yeryüzünde olan şeyleri süslü göstereceğim [Hicr; 39-40] Peki, bize [süslü] kılınan şeyler nelerdir ? ..

Kur’an kendi kendini tefsire devam ediyor: [Kadınlara, evlat/çevre/taraftar toplamaya, çil çil altınlara ve deste deste paralara, soylu atlara, sürülerle davarlara, geniş arazilere sahip olmak insanlara süslendi. Bütün bu zevkler dünya hayatının süsüdür  Ancak asıl varılacak güzel yer ALLAH’ın yanıdır [Al-İmran; 14]

Görüldüğü gibi ayette anlatılanlar, bugün, adına şehvet, şöhret, servet ve siyaset dediğimiz iktidar araçlarıdır. Kadınlara düşkünlük şehveti, evlat/çevre/taraftar sahibi olmak şöhreti, çil çil altın ve deste deste para serveti, soylu atlar [ki yönetici takımı soylu atlara binerdi], sürü gibi güdülecek halka ve iktidar olunacak geniş arazilere [ülke/memleket] sahip olmak siyaseti ifade etmektedir. Demek ki şeytanın yeryüzünde olanları süslü göstermesi bu oluyor. Şeytan, bize sağımızdan [siyaset], solumuzdan [servet], arkamızdan [şöhret], önümüzden [şehvet9 sokulacağını ve içimizde bunlara dair hırsı harekete geçirerek bizi yoldan çıkaracağını söylüyor. Başka bir tabirle, bizi, içimizdeki bu [negatif enerjiler] yoldan çıkarır. Ne gelirse başımıza bunlara duyulan ihtirastan gelmektedir ..

Kıssanın ikinci sahnesinde ise, daha derine inilerek bu ihtirasın içimizdeki kökü/yatağı teşhis ediliyor ve [şeytanın vesvesesinin] tabiri caizse hammaddesinin bu olduğu açıklanıyor: [Melek/melik/mülk sahibi olacaksınız [Yani] yıkılmayacak bir mülk elde ederek ölümsüzleşeceksiniz][A’raf; 7/20] [Taha; 20/120]. Melekeyn’in mülk-i la yeblâ şeklinde tefsir edildiğine dikkat ediniz ..

Hay ALLAH, yine mülk meselesi öyle mi ? ..

[ikinci sahnede daha geniş gelecek]

Görüldüğü gibi birinci sahne bir semavi prolog yani, [gökteki/yücelerdeki/bilinmeyen alemdeki/Allah’ın yanındaki] ilk konuşma iken, birazdan gelecek ikinci sahne yerdeki diyalog oluyor. Birinci sahnedekilerin hiç birini göremiyorken, ikinci sahnede Adam ve Eşi gibi görünür, duyulur, dokunulur varlıklar öne çıkıyor. Birinci sahnede teolojik vurgu öne çıkarken, ikinci sahnede antropolojik vurgu daha baskın. Birinci sahnede öne çıkarılan İblisken, ikinci sahnede [Adam ve eşi] öne çıkıyor. Birinci sahnede Adam ve eşi, ikinci sahnede ise melekler diyaloglarda yok ..

Kanımızca önce birinci sahne verilerek ALLAH’ın [ilahi/ezeli zamandan] hitabı olarak, insanlıkta bir [yaratılış muhayyilesi] oluşturuluyor. Bu nedenle birinci sahnedeki olaylar ve kişiler duyulur ve akledilir nesneler şeklinde tasvir ediliyor. İyilik, kötülük, insan, insanın gücü ve kabiliyeti, varlık âlemindeki yeri, neden yaratıldığı, onu ne gibi tehlikelerin beklediği, güçlü yanları, zayıf tarafları vs. görünür, akledilir, algılanabilir suretlere sokularak kişileştiriliyor. Böylece canlı, yürüyen, konuşan, yer kaplayan, dokunulabilen, yanımızdan geçen şahıslar, zatlar gibi algılamamız sağlanarak dimağımızda canlı ve dinamik bir tasavvur oluşturuluyor ..

Birbirini tamamlayan kıssanın ilk sahnesinde, aslında, ALLAH dışında bizatihi canlı, hareket halinde, ben bilincinde ontolojik varlık bulunmuyor. İblis, Şeytan, Melek, Âdem [Adam] kavramsallaştırmaları, ALLAH’ın gücü, kudreti, ilmi, melekeleri, insandaki kötülük dürtüleri, ilâhî hayatla irtibatlı bir takım olaylar ve yeni yaratacağı varlığın şahıslaşmış sembolleridir. İnsan algısının bunlarla ilişkisi kurabilmesine yönelik kolaylaştırılmış, indirgenmiş din dili ifadeleridir. [Mutlak Oluş] olarak konuşan ALLAH, olayları insanoğlunun muhayyilesine hitap ederek resmetmekte, şuur, tasvir ve tasavvur oluşturmaktadır. Özellikle İblis kavramının öne çıkarıldığı kıssanın ilk sahnesindeki [ilahi zamandan hitap], Âdem ve eşinin öne çıkarıldığı az sonra gelecek ikinci sahnede, [yeryüzü sürecinde] örneklenmektedir. Böylece kıssa biz  [Adem]‘leri iyice içine çekmekte, anlatılanların bizim hikayemizden başka bir şey olmadığı ortaya çıkmaktadır ..

Ardından da [Ey Âdem’in çocukları] şeklinde genel bir hitapla adeta insanın, iyiliğin, kötülüğün, varlığın, yokluğun, yaşamın, ölümün, geçmişin, geleceğin anlamı budur!” denerek tüm insanlık kıssanın çizdiği çerçeve içinde yeniden var olmaya/olmaya/oluşmaya çağırılmaktadır ..

[ikinci sahne]

ALLAH: Ey Adem! Sen ve eşin cennete yerleşin. Orada ne acıkırsın, ne çıplak kalırsın, ne susarsın, ne de güneşin sıcağında kalırsın. Dilediğiniz yerden yiyin; ancak şu ağaca sakın yaklaşmayın. Aksi halde zalimlik etmiş olursunuz. Şeytan senin ve eşinin düşmanıdır. Sakın sizi cennetten çıkarmasın, yoksa bedbaht olursun.

ŞEYTAN: [Ayıplarını kendilerine göstermek için fısıldayarak] Rabbinizin size bu ağacı yasaklaması melek/melik olmanızı ve burada temelli kalmanızı önlemek içindir. Ey Adem! Sana sonsuzluk ağacını ve yıkılmayacak bir mülke sahip olmanın yolunu göstereyim mi? Yemin ederim, sizin iyiliğiniz için söylüyorum [Şeytan ikisini de boş sözlerle aldattı. Adem Rabbine asi oldu, yolunu şaşırdı. Böylece ayıp yerleri göründü de cennet yapraklarıyla örtmeye çalıştılar]

ALLAH: Ben size o ağacı yasaklamamış mıydım? Şeytan size apaçık bir düşmandır dememiş miydim?

ADEM VE EŞİ: [Adem Rabbinden bir takım kelimeler aldı. Rabbi de onu seçti, tövbesini kabul etti ve doğru yolu gösterdi] Ey Rabbimiz! Biz kendimize zulmettik. Eğer bizi bağışlamaz ve acımazsan perişan oluruz.

ALLAH: Birbirinize düşman olarak gidin. İşte size bir süreye kadar barınma ve geçinme yeri olacak yeryüzü! Orada yaşayacak, orada ölecek ve orada diriltileceksiniz. Artık Benden size bir yol gösterici geldiğinde kim ona uyarsa onun için korku ve hüzün olmayacaktır [Bakara; 30–38, A’raf; 11–24, Hicr; 21–44, İsra; 61–65, Kehf; 50–51, Taha; 115–127]

Görüldüğü gibi ikinci sahne [cennet] ile başlıyor. Birinci sahne ilahi zamandan/Allah’ın katından yani, [semavi prolog]‘dan bir sesleniş idi. İkinci sahne ise [yeryüzündeki] cenneti, oranın nasıl bir yer olduğunu ve orada kalmak/kaybetmemek için neler yapılması gerektiğini anlatıyor ..

Terim olarak [yemyeşil bir diyar, yeşillik ve ağaçlık bir bölge] anlamına gelen cennetin, kıssanın mesajı açısından antropolojik ve sembolik iki anlamı olduğu anlaşılıyor.

1- Antropolojik açıdan [cennet], yeryüzünde bir bölgedir [Bknz: Ebu Muslim]. Bu durumda ilk insan veya insanlar [yeryüzünde] yaratılmış olurlar. [Öbür dünyadaki cennette yaratılıp bu dünyaya düşme/kovulma] şeklindeki Hristyan algısı [ilk günah] doktrinini tazammun ettirdiğinden kabul edilebilir değildir. Bu durumda Adem ve eşi UFO iddialarında olduğu gibi dünyaya gökten iniş yapmış uzaylı bir takım yaratıklar gibi oluyor. Halbuki düşme/kovulma ile [İsteneni ideal olanı yapmazsan, konumunu yitirirsin, kaybedersin] denmek istenmektedir. Bunun bize örnek olacak ilk örneği yeryüzünden veriliyor. Zira Adem soyu yeryüzünün bağlık, bahçelik, yeşilliklerle dolu bir bölgesinde ortaya çıkmışlardır. [Bir zamanlar insanlık tek bir topluluktu. Aralarındaki kin ve düşmanlıktan dolayı anlaşmazlığa düştüler [Bakara; 213] ayeti de bunu gösterir ..

Kıssada [Sen ve eşin cennette ‘iskân’ edin] denmesi, insanların çoğalmaya başladığı, sakinleri insan toplulukları olan yeryüzündeki bağlık, bahçelik bir bölgeyi anlatmaktadır. Fakat bu yerin neresi olduğu konusunda rivayetler muhteliftir. Antropolojik ve sosyolojik verilerle desteklenen en güçlü iddia jeoloji tarihinde bir zamanlar yemyeşil bir diyar olarak gösterilen [Mekke] şehri civarı olduğudur ..

İkinci sahnede [Adem] ev yani, [beyt] yapan, hukuk [şeriat] ve ahlak kaideleri üreten [insan türünü] temsil etmektedir. Daha önce insanımsı varlıklar evsiz [ailesiz], hukuksuz [can, mal, ırz, emanet, sözleşme kavramları olmadan] ve ahlak kaideleri [insan eti ve leş yeme, kan içme, zina, ensest yasağı vs] olmadan yaşıyorlardı. Böyle anılmaya değer bir şey olmadan üzerlerinden uzun zamanlar geçmişti. Nihayet [insanoğlu] akıl, bilgi, bilinç ve konuşma yetenekleri ile donatılmış olarak aile, hukuk ve ahlak üretmekle anılmaya değer hale geldi ve tarih sahnesine çıkmaya başladı. Ev yaparak, hukuk ve ahlak kaideleri üreterek medeni hayata geçiş sağlandı. İnsan hayvanlıktan, şehir ormandan ayrıldı ..

Demek ki [Adem ve eşi] bu süreci başlatan [ve şu an bu süreci yaşayan] insanların ortak ismi oluyor. [Tek bir topluluk]  halinde yaşadıkları, [aç] kalmadıkları, [çıplak] olmadıkları, [susuzluk] çekmedikleri ve [güneşin sıcağında yanmadıkları] ve [yasak ağaçlara] yaklaşmadıkları yer de onların cenneti ..

Demek ki kıssaların anası [yitik geçmişi], bize [ideal gelecek] olarak yeniden inşa ediyor. [Geleceğiniz yitirdiğinizdedir] diyor. Kadim dini metinlerde [atılmışlık], [düşmüşlük], [kovulmuşluk] olarak ifade edilen kötümser yaklaşım, aslında, hep o yitik ideale ulaşamama hüznünün terennümleridir ..

Şu halde Mekke’deki ev [beyt], bu nedenle [Evvelu’l-beyt] [İlk ev] veya [Beytu’l-atîk] yani,  [En eski ev] dir. İnsanlaşmanın başladığı, eve dayalı medeni hayatın kurulduğu yer anlamındadır. O evi yapan da Adem ve eşi ile temsil edilen medenîlerdi. Bu nedenle İslam’da hacc ilk eve yönelik yapılır. Namazlar ilk eve yönelerek kılınır. Ev’in etrafı tavaf edilir, böylece Ev’e dayalı yaşam yüceltilir. Bu manada İslam’da haccın çok derin anlamları vardır ve her bir ritüeli yani, [nusuk]‘u bir insanlaşma gösterisini ifade eder ..

2- Kıssadaki sembolizm açısından cennet ise  [ebedi ve ideal ülke] anlamındadır. Burası, en küçüğünden büyüğüne bir [ev] [beyt] olabileceği gibi, bir [mahalle], bir [şehir], bir [ülke] veya bir [dünya] olabilir.. Çünkü cennet buralardan kurularak başlar. Dikkat edilirse kıssada cennet kurulmuş, tesis ve inşa edilmiş varsayılmaktadır. [Sen ve eşin cennete yerleşin] bunu ifade eder. Var olan, kurulmuş bir cennet var. Şu denmek istenir: İşte ALLAH’ın istediği cennet [ebedi ve ideal ülke] burasıdır! Öyle ki [Orada ne acıkırsın, ne çıplak kalırsın, orada ne susarsın, ne de güneşin sıcağında kalırsın] Yani orada açta ve açıkta kalmak [yeme, giyinme, barınma sorunu], susamak [ihtiyacın kadar maddî ve manevî ihtiyaçların tatmini] – bitmek tükenmek bilmeyen ihtirasların değil  ve güneşin sıcağında yanmak [saldırı tehdidi/güven sorunu] yoktur ..

İşte bu temel ihtiyaçların karşılandığı, fazlasının paylaşılıp bölüşüldüğü, yığmanın biriktirmenin olmadığı yer bizim cennetimiz oluyor. Dahası uhrevî cennet dünyevî cennetin de aynası. Yani Kur’an’ın öbür dünyadaki cennet tasvirleri, bu dünyadaki cennetin bir nevi ideal tasviri ve ütopyasıdır ..

Öyle ya cennette yöneten-yönetilen yok ! ..
Ezen-ezilen yok ! ..
Zengin-yoksul yok ! ..
Zenci-beyaz yok ! ..
Devlet yok ! ..
Sınırlar yok ! ..
Pasaport yok ! ..
Hürriyet var ! ..
Adalet var ! ..
Sevgi ve merhamet, kardeşlik, paylaşım var! Serazat selam, güvenlik, barış ve esenlik var ! ..

Demek ki cennet, dünyadayken bastırılmış duyguların ahirette kapıp koyverildiği yer demek değildir ..

Toplu seks, bir erkeğe yüzlerce huri filan yoktur ..

ALLAH’ın dünyada yasakladığı bir şeyi orada serbest bırakması muhaldir [imkansızdır] Bilakis aynen dünyada olması gerektiği gibi [kadın erkek fark etmez] gözaydınlığı eşler [huri’l-ıyn], mutlu aileler, barış, esenlik, tam bir güven, kardeşlik, sevgi ve merhamet ortamı vardır. Her kim dünyada bunları yaşıyorsa çevresine cennet değerlerini taşıyor veya cennet esintilerini yayıyor demektir. Burada nasıl isek orada da öyle olacağız. Veya orada nasıl olacaksak burada da öyle olmalıyız. ALLAH’ın dünyada yasakladığı şey ahirette de yasaktır. Yalnız bir farkla; orada yasağa yasak demeye gerek yoktur ..

Şu halde [cennete yerleşin] demek, [Böyle bir yer kurun, tesis edin ve oraya yerleşin] demektir. Bu istek bizler için bir ufuk, ideal, hedef, misyon, vizyon, medeniyet, dünya ve gelecek tasavvurudur. Varolanın, varolmayanın içinde ete kemiğe bürünerek yeniden varolmasıdır. Zira her zaman birileri hayal eder ve o hayalin içinde dünya yeniden kurulur. [Kıssaların anası] bize önce o hayali/ideali/ufku veriyor ..

Eğer dünyaya bu ufuktan bakarsanız, diğer bütün şeyler gözünüzde küçülür ..

Onun için Adem’e ve Eşine YANİ, [bizlere] deniyor ki:

[Sen ve eşin cennete yerleşin] Yani ebedi ve ideal dünyanızı kurun. Bu, 2+1 bir evde olabileceği gibi, bir mahallede, şehirde veya ülkede bile olabilir. [Dünyada cennet olmaz] diye bir şey yoktur. Eğer kuramazsanız, ömrünüz yetmez veya engel olunursanız, gerçekleştirmeye çalıştığınız yeryüzü cenneti, size, öbür dünyada hem de aslıyla [ÖDÜL] yani, [ecr] olarak verilecektir. Bu öyle bir ideal ki ölümle bile bitmez. Güneşler dürülür, yıldızlar dökülür, dağlar yürütülür, mezarlar deşilir, ölüler diriltilir, yerler ve gökler başka yerler ve göklerle yenilenir ve o ebedi ve ideal dünya eninde sonunda kurulur ..

Günler gelip geçer ve devran döner dolaşır O’nun dediği yere gelir ..

Kıssada [ağaç], [kişi/öteki] anlamına geliyor. Yani [kişi]‘ye [Sümerce kişi=giş; ağaç] dokunma; canına, malına, ırzına, namusuna, aklına, nesline dokunma. Onlar sana yasaktır. Öldürmek, leş, kan, zina, hırsızlık, yolsuzluk, yalan, aldatma vb. yasak ağaçlardır; bunlara yaklaşma ..

Peki, her ağacın tohumu olduğuna göre [yasak ağacın]  tohumu ne dersiniz ? ..

Yani [yasak ağaçtan yeme dürtüsünü] içimizde oluşturan nedir ? ..

Kıssaların anası onu da veriyor: Birinci sahnede [sağlarından, sollarından, önlerinden, arkalarından] diye ifade edilen ve [yeryüzünde insanlara süslü gösterildiği] söylenen şehvet, şöhret, servet ve siyaset hırsları. Bunların hepsinin de kökünde [iktidar] tutkusu yattığından, tohum da bu: MÜLK. peki ya [Melek olmak] Buradaki melek olmayı [nurdan varlığa dönüşmek]  olarak anlayamayız çünkü hemen sonraki ayette tefsiri geliyor: [Yıkılmayacak bir mülke  kavuşmak..]

İşte [vesveselerin anası]‘da bu ! ..

Görüldüğü gibi yine MÜLK meselesi ..

Yani mal ve iktidar; yani şehvet, şöhret, servet, siyaset; yani yeryüzünde insanlara süslü gösterilenler; yani sağdan, soldan, arkadan, önden [adamı] sersemleten, paçavraya çevirenler; yani şöhretin, şehvetin, servetin, siyasetin [iktidar] insanın [Tanrı-Ben]‘ini okşayan dayanılmaz hafifliği ..

İşte bütün bunların kökünde [MÜLK] hırsı var ! ..

Şu halde daha derine inildiğinde yasak ağaç kişideki [mülk hırsı] oluyor ! ..

Demek ki [vesveselerin anası] insanoğlunun iki büyük zaafını kullanıyor; mülk ve huld tutkusu. Yani güç, kudret, para, servet, şan ve şöhret elde etme, böylece bütün dertlerinden kurtularak rahat ve lüks bir hayat yaşama, tanrılar gibi herkese hükmetme, ne isterse onu yapabilme hırsı. Daha yakından bakılırsa bunların insandaki [açlık] ve [korku] güdülerinden beslendiği görülür. Şöyle ki: Zenginliğe duyulan açlık, şöhrete yönelik açlık, cinsel açlık ve iktidara yönelik açlık mülk arzusunu. Yok olup gitme endişesi, unutulma acısı, ölüm kâbusu vs. de huld yani [ebediyet/sonsuzluk] ihtiraslarını beslemektedir ..

Eğer insanoğlunun gözünü bunlar bürümüşse her şey yapabilir ..

Aç ve doyumsuz, üstelik korkularla dolu bir insanın eğer kendini gemlemezse yapmayacağı bir kötülük yoktur. Bu uğurda her vaade kanabilir. İşte şeytanlık tam da burada ortaya çıkmakta ve insan bu hırslarına kendini kaptırarak son derece yırtıcı bir mahlûk haline gelebilmektedir. Dikkat edilirse hayatta bütün suç ve günahların kökünde bu ihtiras, bu ihtirasın kökünde de mülk ve huld tutkusu vardır ..

Kıssada [Ayıp yerlerini göstermek] insan hayatının suç ve günah işlemeye yönelik tahrik ve teşviklerini anlatmaktadır ..

Şeytanın doğru yolun üzerine oturup bu yolda yürüyenleri kandırmak ve yoldan çıkarmak için giriştiği her vesvese veya insanın içinden kabarıp gelen her dürtüyü temsil eden bir örnektir. Âdem ve eşi örneğinde kişileştirilmektedir. Onların işledikleri suçun ne olduğu ise meçhuldür. Aslında önemli de değildir. Genel olarak [suç işleme dürtüsü veya tahriki] veya Türkçe’deki güzel tabirle [ar damarını çatlatmak] için tahrik, kışkırtma, özendirme, suça ve günaha teşvik olarak anlaşılmalıdır. Çünkü [Onlara ayıp yerlerini gösterdi] demek, [Onları kışkırttı, suç işlemeye teşvik ve tahrik etti; şehveti, şöhreti, serveti, siyaseti iktidarı süslü göstererek, suç ve günah işlemelerine vesile oldu] demek olur ..

[Ayıp yerlerini cennet yapraklarıyla örtmeye çalıştılar] ifadesi, [İşledikleri suçu örtbas etmeye çalıştılar, gizlemek istediler] manasındadır. Yani hayatta bütün suçluların yaptıklarını yaptılar. Suç işlediklerini, nefislerine uyduklarını; şehvetin, şöhretin, servetin veya siyasetin iktidarın dayanılmaz cazibesine kapılarak [utanç] içinde kalacakları bir iş yaptılar. [Ayıp yerleri görünmek] burada [utanç] içinde kalmayı ifade ediyor. Oysa ALLAH her şeyi görüyor, biliyor. Hayatta önemli olan insanın şeytanın vesvesesine kanmaması, bu vesveselerle kabaran her tür kötülük dürtüsünün daha baştan yanlış olduğunu bilmesi ve nefsine hâkim olmasıdır. İnsan bunu başarabilecek güçtedir. Bunu başarmalı ve [utanç] içinde kalacağı, [sonrada mazeretler arayacağı] [cennet yapraklarıyla edep yerlerini örteceği] bir iş yapmamalıdır ..

[Kendimize zulmettik, eğer bizi bağışlamazsan] ifadeleri insanoğlunun hayatta suç ve günah işlememesinin esas yolunun içten gelen tövbe ve pişmanlık olduğunu gösterir. Aksi halde her insanın başına bir polis dikmek çözüm değildir. İnanç, ahlâk, iman ve cânı gönülden Allah’a bağlılık yanlış işler yapmamanın en esaslı teminatıdır. Demek ki insan yanlış işlerinde ısrar etmemeli, yaptığı yanlışlığı dürüstçe itiraf etmelidir. Pişmanlık ve tövbe bu açıdan arındırıcı ve ıslah edici ahlâkî bir erdemdir ..

Bu ayette geçen [İhbutû] ifadesi [İnin]değil [Gidin, dağılın] anlamındadır [Bknz: Ebu Muslim] Yani [Dağıldılar, başka yerlere gittiler, birbirlerinden ayrıldılar] manası emir kipinde [gidiniz, dağılınız] şeklinde ifade edilmiştir. Bu, Yakup’un oğullarına yönelik [Mısır’a gidiniz][12/ 61] ayetinde ki, demesi gibidir ..

Aksi halde [aslî günah doktrini] onaylanmış olmaktadır ..

Oysa ibareyi Âdem ve eşinin [ilk insanların] yaşadığı yerde çoğalmalarına, çevrenin genişlemesine, ilişkilerin giriftleşmesine, çıkar yani her nevi [mülk] kavgalarının başlamasına yormak daha isabetli görünmektedir. Bu durumda bir zamanlar [tek bir topluluk] halinde yaşayan insanların bir arada yaşayamaz hale gelmeleri, şehvet, şöhret, servet ve siyaset yani, [iktidar] kavgalarından dolayı bölünüp parçalanmaları ve yeryüzünün başka diyarlarına dağılmaları, gitmeleri anlatılmış olur. Bu okumaya göre kıssada düz mantıkla aslî günah, cennetten kovulma, dünyaya sürgün, dünyada ceza çekme, insanlığa Tanrı’nın ölüm yargısı vs. diye bir şey yoktur. Anlatılmak istenen; insanlığın gelişim aşamaları [yükseliş ve çöküş yasaları], yeryüzünün bağlık bahçelik bölgesinde [kendi cennetleri] birlikte yaşarken giderek ayrılığa düşerek dağılmaları/parçalanmalarıdır ..

Görüldüğü gibi kıssanın bu ikinci sahnesinde ilk bölümdeki soyut ortam kaybolmuş, yerini [adam ve eşi] yani, [insanlar] almıştır. Artık adam ve eşi yeryüzü toprağının bir yerlerindedirler. Ortada şeytan, melek gibi görünmeyen, insan idrakinin dışında kalan ve fakat hissedilen, sezilen olaylar ve kişiler değil, bizzat görünen, yeryüzünün bir yerlerinde yürümeye, koşmaya, nefes almaya başlayan adam ve eşi [adamlar ve eşleri] vardır. Bir anlamda teoloji antropolojiye, semavî prolog dünyevî diyaloğa, gerçeküstücü anlatım toplumsal gerçekçi anlatıma evrilmiştir. Semavî prologla ilişkiye geçmemiz [tümüyle gerçeküstücü anlatım olduğundan] semboller ve kavramlar üzerinden mümkünken, dünyevî diyalogun izini sürmemiz, [toplumsal gerçekçi anlatıma yer verildiği için] olup bittiği yeri bulmamız mümkün hale gelmiştir. Çünkü artık insanoğlunun ortaya çıkışı yeryüzünün tozuna toprağına bulanarak başlamış oluyor ..

Hıristiyanlıktaki [cennetten düşüş], Âdem ve eşinin cennette işledikleri ilk günah yüzünden tüm insanlığın ölüme mahkûm edilmesi, ölüme mahkûm edilen insanlığı kurtarmak için de Tanrı’nın bizzat kendi oğlu [suretine bürünerek] kendini çarmıha germesi ve böylece kurtuluş kapısını açmış olması. Tevrat’ta geçtiği gibi işledikleri suç yüzünden bütün kadınlar çocuk doğururken acı çekmeye, kocası tarafından yönetilme cezasına, bütün erkekler de hayat boyu geçim derdi ile boğuşmaya, ancak emek vererek hayatını kazanabilme cezasına, bütün yılanlar da Havva’yı yoldan çıkardığı için evcil ve yabanıl hayvanların en lanetlisine, karnı üzerinde sürünme ve hayatı boyunca toprak yeme cezasına çarpıtılmış [Bknz: Tekvin: 2/4–24, 3/1–21] olması ..

Bütün bunlar aslında sembolik dini anlatımlardır ..

Fakat mecaz, [avama inince] hakikate kalbeder ..

Yahudi, Hristiyan ve Müslüman avam zihni, basbağı kıssada Adem ve Havva’nın işledikleri ilk günah sonucu cennetten kovulup, yeryüzüne [paraşüt] ile iner gibi indiğine inanıyor. Bu noktada Hıristiyan teolojisinin kıssanın birinci sahnesine, Yahudi teolojisinin de ikinci sahnesine üstelik tuhaf teolojiler üreterek yoğunlaştığını görüyoruz. Nitekim Tevrat’ın hiçbir yerinde kıssanın birinci sahnesi [semavî prolog] geçmez. Adam ve eşinin Aden adı verilen bahçedeki maceraları öne çıkarılır. Kitab-ı Mukaddes geleneğinde insanlık tarihi Âdem ve eşinin cennetten veya Aden’deki bahçeden kovulmalarıyla başlar. İnsanlık macerası bu kovulmanın tarihidir. Kurtulmak için ya Tanrı’nın seçtiği millete [İbranîlere] hizmet etmeli veya İsa’nın dönüşünü bekleyen kiliseye sığınmalıyız. Aksi halde ebedi lânet bizimle olacaktır ! ..

Oysa Kuran’da birbirini tamamlayan her iki sahnesiyle kıssayı, bu ayetleri okuyan herkesin kendi hayat macerasının duyulur ve akledilir kavramlarla kişileştirilmesinden [semavî prolog] ve bunun insanlığın doğal halindeki bir örneğinin gösterilmesinden [dünyevî diyalog] ibaret görmek gerekmektedir. Demek ki kıssaların anası, geçmişte öykülendirme yöntemi ile aslında gelecek tasavvuru inşa etmektedir. Demek ki bizler için cennet [aç] kalmayacağımız, [çıplak] olmayacağımız, [susuzluk] çekmeyeceğimiz ve [güneşin sıcağında yanmayacağımız] ve [yasak ağaçlara] yaklaşılmayan bir ebedi ve ideal ülkedir . Kur’an buna evrensel adalet ve barış yurdu [daru’s-selam] diyor:

[ALLAH daru’s-selam’a çağırıyor][Yunus; 25]

Bunlarla ne denmek istendiği yukarıda açıklanmıştı ..

Kanımızca tanrısı [Mamon] yani, [para/mülk] olan bir dünyanın alternatifi ancak buralardan çıkabilir. İnsanlığın geleceği açısından tanrısı [Hakk] yani, [gerçek/adalet] olan bir dünyaya geçişten başka bir yol kalmamıştır. [Cenâb-ı Hakk] ise böylesi bir dünyayı kurmak için yola çıkanların gören gözü, işiten kulağı, yürüyen ayağı olacağını vaat ediyor ..

Demek ki [kıssaların anası] başta olmak üzere, Kur’an’ın tüm kıssalarının [yaşayan kıssa] mantığı içinde okunması gerekiyor. Kıssaları dinamik ve aktüel bir yaklaşımla okumalıyız. Çünkü bizim için artık Kur’an’ın tarihi değil; mesajı daha önemli ve öncelikli olmak durumunda. Bu nedenle ilahî mesajda [çağa ve bize ne deniyor] ona  bakılması icap eder. Aksi halde Ramazan hocalarından mebzul miktarda dinlediğiniz o sahur mahmurluğunun [ölü kıssaları] ortalıkta cirit atar ..

Sonuç olarak, demek ki hayatın akışı içinde her doğan çocuk Âdem’dir ..

Ve her doğan  çocukta aem kısası yeniden başlar. Anlatılan eskiçağlarda olup bitmiş bir masal değil, bizim kendi hikâyemiz; yaşadığımız hayattır ..

Burada yaratılış sürecine doğumuyla birlikte katılan her Âdemoğlunun hayatı boyunca nelere dikkat etmesi gerektiğinin öğütleri vardır; iyi ve kötünün doğası, yaşam ve ölümün anlamı, varlık ve oluşun manası vardır.çünkü her oluş gibi insanın oluşu da bir şeyin içinden yarılıp sökülerek  gerçekleşir. Her yarılıp sökülen de acı çeker; olma, oluş acısı ..

Yoksa KUR’AN eskilerin masalı değildir ..

Ayetlerimiz onlara okunduğunda şöyle derler: Tamam, işittik. İstersek bunun gibisini elbette ki söyleriz, öncekilerin masallarından başka şey değil ki bu [enfal suresi 31]

Herşeyin En Doğrusunu Yüce ALLAH Bilir ..